Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie referendarza sądowego, zwolnił J. P. od uiszczenia wpisu sądowego w 1/2 części a w pozostałej części wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalił.
Jak podał Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, w dniu 30 września 2004 r. J. P. skierowała za pośrednictwem Wojewody Małopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 sierpnia 2004 r., znak: RR.XI.MC.7119/86/03 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi 946,31 zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład posiadanego majątku wchodzą według oświadczenia dwie nieruchomości rolne o powierzchni 10.186 m2 każda. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła również, iż mieszka w mieszkaniu wnuczki i ponosi opłaty z tym związane. Znaczną kwotę pieniężną wydaje na zakup niezbędnych leków. Nie posiada wartościowych rzeczy, z posiadanych działek nie czerpie dodatkowych dochodów.
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2004 r. skarżąca wniosła sprzeciw, wskutek czego utraciło ono swoją moc.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 lutego 2005 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, przez zwolnienie jej od uiszczenia wpisu sądowego w 1/2 części oraz oddalił dalej idący wniosek. Sąd uznał, iż w sprawie niniejszej jak to wynika z oświadczeń skarżącej, jej sytuacja majątkowa nie jest taka, że nie może ona ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że w postępowaniu administracyjnym korzystała ona z zastępstwa przez przedstawiciela KDI "[...] Przedsiębiorstwa Realizacji Inwestycji Sp. z o.o. oraz, że toczą się obecnie z wniosku skarżącej, sprawy o zwrot nieruchomości. Pobiera ona emeryturę w wysokości 946 zł, mieszka w mieszkaniu wnuczki i jest właścicielką dwóch działek bez wartości bo położonych w terenach zielonych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała w sposób dostatecznie przekonywujący, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazuje na to dochód skarżącej, co prawda niewysoki, ale stały – świadczenie emerytalne. Sytuacja dochodowa skarżącej nie jest więc tak zła aby skarżąca nie mogła choć w części partycypować w ponoszeniu kosztów sądowych. Skarżąca składając skargę powinna bowiem liczyć się z kosztami z tym związanymi i starać się zebrać potrzebne środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie.
W takiej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie jej od uiszczenia wpisu sądowego w 1/2 części i oddaleniu dalej idącego wniosku należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.