Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 243/13 odmówił Spółce "[...]" przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi tej Spółki na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odpadów.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Spółka "[...]" powołała się na trudności finansowe spowodowane kryzysem finansowym uniemożliwiające zapłatę kosztów toczącego się postępowania. Spółka oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 117.887,61 zł, wysokość środków trwałych wynosi 10.945,98 zł, wysokość zysku za ostatni rok wynosi 41.235,48 zł. Spółka wskazała także, że na rachunku bankowym dysponuje kwotą 594,68 zł.
Ponadto w piśmie z dnia 30 października 2013 r. Spółka wyjaśniła, że jej przychody od stycznia do września 2013 r. wyniosły 582.634,04 zł, koszty działalności 531.149,45 zł, w Spółce zatrudnionych jest 8 osób, wynagrodzenie tych osób we wrześniu wyniosło 19.320 zł brutto. Nadto przedstawiciel Spółki przedłożył następujące dokumenty:
- zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu w 2012 r.,
- sprawozdanie finansowe za 2012 r. zawierające wprowadzenie, Bilans, rachunek zysków i strat, informacje dodatkową i sprawozdanie Zarządu potwierdzające wysokość przychodów, kosztów i osiągniętego zysku,
- deklaracje VAT za okres od stycznia 2013r. do września 2013 r. z których wynika, że Spółka sprzedała towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT o wartości 51.634 zł w styczniu, 53.332 zł w lutym, 76.994 zł w marcu, 73.629 zł w kwietniu, 65.901 zł w maju, 58.339 zł w czerwca, 72.939 zł w lipcu, 61.737 zł w sierpniu i 79.482 zł we wrześniu,
- zestawienie obrotów na rachunku bankowym w PKO BP za 2012 r. z którego wynika, że obroty sięgały 222.168,79 zł po stronie wypływów i 221.574,11 zł po stronie wpływów,
- zestawienie środków pieniężnych w kasie za 2012 r. z którego wynika, że łącznie wypłynęło 775.400,73 zł, a wpłynęło 542.379,80 zł
- oświadczenie o posiadanych środkach transportowych.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. Referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy.
Rozpoznając wniosek na skutek wniesionego przez Spółkę sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym i finansowym oraz z przesłanych dokumentów nie wynika, aby uiszczenie pozostałych kosztów sądowych na które składają się ewentualny wpis od skargi kasacyjnej oraz od zażalenia, spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować.
Z przedłożonych przez Spółkę oświadczeń i dokumentów Sąd wywiódł, iż Spółka prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2012 r. osiągnęła przychody przekraczające 772.000 zł. Ponadto w 2012 r. Spółka osiągnęła zysk. Aktualnie zaś Spółka nadal prowadzi działalność, która przynosi jej stałe miesięczne przychody w wysokości około 60.000 zł. Od stycznia do września 2013 r. przychody wyniosły 582.634,04 zł natomiast koszty 531.149,45 zł. Spółka w żaden sposób nie wykazała, aby nie regulowała swoich zobowiązań. Ponadto w październiku 2013 r. oświadczyła, iż dysponuje na rachunku bankowym kwotą (594,68 zł) przekraczająca przewidywane koszty sądowe (200 zł).
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nieudokumentowane twierdzenia Spółki o trudnościach finansowych nie mogą być wystarczającą argumentacją dla zwolnienia Spółki od kosztów sądowych, których wysokość nie przekroczy 200 zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie "[...]" Spółka z o.o. podniosła, że sytuacja finansowa Spółki znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd sytuacji. Dokonane ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Sąd zaś zaakceptował taki stan rzeczy nie pozwalając na legalną walkę na drodze sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do działania przez wyznaczonego pełnomocnika bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego też powinna ona złożyć oświadczenie majątkowe obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu, w wyznaczonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Prawidłowo więc Sąd stwierdziwszy, że oświadczenie majątkowe skarżącej Spółki jest niewystarczające, wezwał ją w dniu 24 października 2013 r. o uzupełnienie wniosku. Skarżąca, co należy podkreślić, wywiązała się z powyższego obowiązku, przesyłając m.in. zeznanie podatkowe CIT-8 za 2012 r., kopie deklaracji VAT, odpis sprawozdania finansowego za 2012 r., ewidencję środków trwałych i oświadczenia o zatrudnieniu. Uwzględniając wynikające z powyższych dokumentów kwoty przychodu oraz kwoty ponoszonych wydatków stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji uznał, że pozyskane informacje nie mogły stanowić podstawy dla przyjęcia, iż skarżąca Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, które na tym etapie postępowania sądowego wynoszą 200 zł. Podkreślić należy, że powyższa konkluzja oparta została na przedstawionej przez Spółkę dokumentacji, prawidłowości powyższych ustaleń nie mogą zatem podważyć podniesione w zażaleniu argumenty, iż ustalenia te nie odzwierciedlają stanu faktycznego.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.