Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 967/16, po rozpoznaniu wniosku U. T. i S. T., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją WWINB uchylił w części dotyczącej terminu wykonania niektórych obowiązków, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z [...] czerwca 2016 r. i orzekł w tym zakresie, określając nowe terminy wykonania obowiązków. W pozostałym zakresie decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. Decyzją z [...] czerwca 2016 r. PINB (1.) nakazał skarżącym, współwłaścicielom nieruchomości przy ul. Wygon 7 w Poznaniu, wykonanie szeregu robót budowlanych i czynności budowlanych, w celu zabezpieczenia budynku inwentarskiego i usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w jego stanie technicznym, (2.) wyłączył z użytkowania przedmiotowy budynek inwentarski, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w trybie natychmiastowym.
We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazali, że ich zamiarem jest rozebranie budynku inwentarskiego, po zlikwidowaniu gospodarstwa. Organ przy ustaleniu stanu technicznego budynku nie podjął próby dokonania oceny, czy skarżący będą w stanie podjąć prace prowadzące do remontu budynku, ani nie dokonał sprawdzenia budynku gospodarczego pod kątem przydatności do przeprowadzenia prac remontowych. W tej sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z nałożeniem na skarżących kar administracyjnych za niewykonanie obowiązków opisanych w decyzji, a po nieuiszczeniu kar, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne, co doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem Sądu to, czy właściciele nieruchomości będą w stanie podjąć roboty i czynności budowlane, nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Sytuacja, w której właściciele nie mogą, z dowolnych powodów, wykonać decyzji nakładającej obowiązki budowlane, oznacza tylko tyle, że obowiązki te zostaną wykonane, w stosownym trybie, zamiast właścicieli i na ich koszt. Argument, że obowiązki zostały nałożone bez sprawdzenia, czy budynek nadaje się do remontu, wymyka się ocenie w świetle przesłanek zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Jeżeli zdaniem właścicieli budynek nadaje się tylko do rozbiórki, obowiązkiem właścicieli jest wystąpienie o decyzję rozbiórkową (skuteczne dokonanie zgłoszenia) i zrealizowanie rozbiórki.
Dalej Sąd podkreślił, że możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, celem przymuszenia do wykonania nałożonych obowiązków, nie jest samodzielną przesłanką wstrzymania wykonania decyzji. Dopiero wykazanie, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uprawnia Sąd do wstrzymania wykonania decyzji, a takiej argumentacji zabrakło w e wniosku.
Z tych względów Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucili brak rozpoznania istoty sprawy oraz niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zaszły podstawy do wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oraz, że skarżący byli zobowiązani do udowodnienia wystąpienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia.
Sąd decydując o przyznaniu ochrony tymczasowej, nie powinien ograniczać się tylko do argumentacji przedstawionej we wniosku. Powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem całości akt sprawy. Zdaniem skarżących uprawdopodobnili, iż odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji narazi ich straty oraz uniemożliwi korzystania ze spornego budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.
Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego strona w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Nie ulega wątpliwości, że podstawą nałożenia określonych obowiązków było stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego złego stanu technicznego budynku inwentarskiego i konieczność usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w jego stanie technicznym. Podkreślić trzeba, że decyzja organu pierwszej instancji nakazująca stronie skarżącej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny budynku oraz stwierdzone niebezpieczeństwo jego użytkowania. Celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska, czy też niepowodującym swym wyglądem oszpecenia otoczenia. Oceniając wniosek Sąd winien kierować się przede wszystkim ochroną dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób korzystających z budynku, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą.
Z tego względu obawy skarżących dotyczące nałożenie kary lub wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania nałożonego obowiązku, nie może uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Również ogólne twierdzenia o negatywnych ekonomicznych skutkach wykonania decyzji nie są podstawą do uznania, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę, czy też trudne do odwrócenia skutki.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu wskazać należy, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, a wymagając ich uprawdopodobnienia, przy czym nie może z reguły ono opierać się na samych twierdzeniach strony. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Jednocześnie rację ma autor zażalenia, że przy rozpoznawaniu wniosku sąd administracyjny powinien oceniać przesłanki ochrony tymczasowej przy uwzględnieniu okoliczności wynikających z akt sprawy.
Jednak w rozpoznawanej sprawie analiza akt potwierdza zasadność stanowiska Sądu Wojewódzkiego co do braku podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przytoczone w zażaleniu okoliczności nie mogły podważyć oceny Sądu Wojewódzkiego przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.