Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej L. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotowy wniosek rozpoznawał ponownie na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r. postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. (sygn. akt II OZ 96/16). W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) w brzmieniu przed wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658).
Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. odrzucił przedmiotową skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Lublina w przedmiocie zmiany aktu własności ziemi i na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych należy: wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, wysokość minimalnej stawki wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem II instancji 120 zł netto i 147,60 zł brutto. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania pomocy oraz że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. 48 m2 (współwłasność z byłym mężem) oraz oszczędności pieniężne w kwocie około 15.000 zł. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości 1.030,54 zł netto. Jak podała, koszty utrzymania mieszkania (ubezpieczenie, czynsz, telefon, podatek, media) wynoszą 457,75 zł i ponosi je po połowie razem z byłym mężem, który również zamieszkuje w tym lokalu.
Tym samym skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód z tytułu emerytury oraz oszczędności. Posiada zatem środki pieniężne wielokrotnie przekraczające koszty postępowania w niniejszej sprawie, w tym koszty ustanowienia adwokata.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła L. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia żadnych (jakichkolwiek) środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Stwierdzić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy już chociażby z uwagi na posiadane przez nią oszczędności, które świadczą o tym, że skarżąca nie jest osobą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji wykonał wskazania, co do dalszego postępowania, w zakresie przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym uprzednio w sprawie postanowieniu z dnia 2 lutego 2016 r., dokonując analizy możliwości poniesienia kosztów adwokackich związanych ze sporządzeniem i wniesienia skargi kasacyjnej.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.