Postanowienie NSA z 18 czerwca 2013 r., II OZ 461/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1319/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1319/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

Sąd wskazał, że J. S. nadał w dniu 22 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego, k.

36. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2012 r.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na wniesienie jej po terminie.

Skarżący pismami datowanymi na 24 sierpnia 2012 r. (k.

48. i 25 sierpnia 2012 r. (k.
49. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. Sąd odrzucił powyższy wniosek z uwagi na wniesienie go po terminie. Postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia 5 września 2012 r. uznając, że wniosek został wniesiony w terminie.

Pismem z dnia 13 listopada 2012 r. (k.

78. Sąd wezwał skarżącego do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi oraz ich uprawdopodobnienie, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że - z uwagi na uprzednio wydane postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. - nie rozumie wezwania.

W związku z powyższym Sąd pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. (k.

96. ponownie wezwał skarżącego do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi oraz ich uprawdopodobnienie, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, podnosząc jednocześnie, iż postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. dotyczy jedynie terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a nie jego zasadności. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że wcześniej nie był w stanie wnieść skargi z uwagi na pobyt w szpitalu po poważnym zabiegu operacyjnym.

Wobec powyższego Sąd pismem z dnia 23 stycznia 2013 r. (k. 103) wezwał skarżącego do podania, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, kiedy przebywał w szpitalu po zabiegu operacyjnym. Wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu, zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 lutego 2013 r. (k. 32). Termin do jego wykonania bezskutecznie upłynął w dniu 21 lutego 2013 r. (czwartek).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie jest zasadny, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu. W nadesłanych do Sądu pismach datowanych na 24 sierpnia 2012 r. (k.

48. i 25 sierpnia 2012 r. (k. 51), stanowiących wniosek o przywrócenie terminu i jego uzupełnienie oraz w kolejnym piśmie datowanym na 21 listopada 2012 r. (k.
49. nie podał żadnej okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Co prawda skarżący w piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 27 sierpnia 2012 r. (k.

50. oraz w piśmie datowanym na 17 grudnia 2012 r. (k. 100) wspomniał o swoim pobycie w szpitalu, lecz termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 23 stycznia 2013 r. o nadesłanie dokumentu mogącego uprawdopodobnić pobyt w szpitalu upłynął bezskutecznie.

W związku z tym, że skarżący w wyznaczonym terminie nie nadesłał dokumentu mogącego uprawdopodobnić pobyt w szpitalu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, podnosząc, że postanowienie NSA z dnia 22 października 2012 r., sygn. akt II OZ 935/12 było niezaskarżalne, zatem niezrozumiałe dla skarżącego jest rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu WSA z dnia 4 marca 2013 r. Wskazał także, że nie otrzymał pism WSA z dnia 14 lutego i 23 stycznia 2013 r. Skarżący załączył dokumentację medyczną, z której wynika, że przebywał w szpitalu od dnia 19.03.2012 r. do dnia 5.04.2012 r. oraz od dnia 21.01.2013 r. do dnia 30.01.2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym terminie jest warunkiem formalnym jego rozpoznania, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. Merytoryczne badanie wniosku o przywrócenie terminu jest zatem możliwe tylko wówczas, gdy wniosek ten nie jest spóźniony, a zatem gdy został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. WSA w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Odrzucenie wniosku skarżącego przez WSA nastąpiło z powodu uznania przez ten Sąd, że skarżący nie dochował terminu do jego wniesienia. Jak wskazano powyżej, w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że wniosek został złożony po terminie, Sąd nie bada zasadności wniosku, a więc kwestii, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. Postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. NSA uchylił wskazane wyżej postanowienie WSA uznając, że skarżący złożył wniosek w terminie. NSA w w/w postanowieniu wyjaśnił skarżącemu, że przedmiotem rozpoznania była wyłącznie kwestia rozpatrzenia zażalenia na odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, natomiast oceny czy zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu dokona Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając merytorycznie wniosek. Podkreślenia zatem wymaga, że postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. dotyczyło jedynie terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a nie jego zasadności. W wyniku uznania przez NSA, że wniosek został złożony w terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku, a więc zbadania, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Dopiero kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie WSA z dnia 4 marca 2013 r. dotyczyło oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu.

Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W rozpoznawanej sprawie należało podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W nadesłanych do Sądu pismach z dnia 24 i 25 sierpnia 2012 r., stanowiących wniosek o przywrócenie terminu i jego uzupełnienie oraz w kolejnym piśmie z dnia 21 listopada 2012 r. skarżący nie podał żadnej okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji wystosował do skarżącego szereg pism, wzywając go do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi oraz ich uprawdopodobnienie. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 12 grudnia 2012 r. wskazał, że wcześniej nie był w stanie wnieść skargi z uwagi na pobyt w szpitalu po poważnym zabiegu operacyjnym. Na potwierdzenie swoich twierdzeń nie przedstawił jednakże żadnych dokumentów wskazujących w jakim okresie przebywał w szpitalu po zabiegu operacyjnym. Dopiero do wniesionego zażalenia skarżący dołączył dokumentację medyczną, z której wynika, że skarżący przebywał w szpitalu od dnia 19.03.2012 r. do dnia 5.04.2012 r. oraz od dnia 21.01.2013 r. do dnia 30.01.2013 r.

Pomijając już okoliczność, że ze wskazanych dokumentów nie wynika, żeby skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi (tj. 23.05.2012 r. - 21.06.2012 r.) przebywał w szpitalu, należy zauważyć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o nowe argumenty (okoliczności), czy też dokumenty, które nieznane były Sądowi I instancji, a które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów, czy przedkładania dokumentów w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10).

W tej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2013 r., odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi należy uznać za zasadne.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.