Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1306/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę L. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 24 kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 21 grudnia 2004 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o przesłanie odpisu wyroku z dnia 21 grudnia 2004 r. z uzasadnieniem oraz o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 25 stycznia 2005 r. wraz z urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 27 stycznia 2005 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z wniosku wynika, że skarżąca osiąga stały dochód brutto w wysokości 2508,75 zł.
Postanowieniem z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 1306/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że osiągane przez skarżącą dochody, przeznaczane wyłącznie na jej własne potrzeby, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy, które stanowi szczególną pomoc Państwa. W ocenie Sądu I instancji skarżąca jest w stanie ponieść samodzielnie koszt opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz uiścić wpis od skargi kasacyjnej.
Na powyższe postanowienie Sądu L. K. wniosła zażalenie. Skarżąca stwierdziła w nim, że prosiła o nieobciążanie jej kosztami sporządzenia odpisu. Skoro więc Sąd wysłał odpis, to oznacza to, że uznał jej wniosek, ponieważ gdyby Sąd nie uznał wniosku, to powinien wstrzymać się z wysłaniem wyroku i wezwać skarżącą do uzupełnienia wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z generalną zasadą postępowania sądowego strony powinny ponosić koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Zasada ta znajduje wyraz m.in. w przepisie art. 214 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który wskazuje, iż do uiszczenia kosztów sądowych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Tym samym, wnosząc skargę do Sądu należy liczyć się z koniecznością poniesienia pewnych wydatków w związku z wszczętym postępowaniem.
Stosownie do przepisów ustawy, o prawo pomocy można ubiegać się w przypadku braku środków finansowych na pokrycie w całości lub w części kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest regulacją szczególną, która ma umożliwić udział w postępowaniu i dochodzenie praw przed sądem osobom, które nie mają możliwości samodzielnego pokrycia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Skarżąca takiej sytuacji nie wykazała. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku oraz dochód skarżącej, nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu koniecznym, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.
Należy podkreślić, że przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. wskazuje, iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony. W sprawie tej zapadł wyrok oddalający skargę L. K., tym samym stosownie do powołanego przepisu uzasadnienie orzeczenia sporządza się wyłącznie na wniosek, złożony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku lub doręczenia jego sentencji. Przedmiotowy wniosek skarżąca złożyła w terminie. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszonego orzeczenia pobiera się opłatę kancelaryjną przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek. Nie mają w tym wypadku zastosowania przepisy art. 220 i 221 p.p.s.a., które uzależniają podjęcie czynności od skutecznego wniesienia opłaty sądowej. Tym samym nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej, ze Sąd nie powinien był wysyłać uzasadnienia wyroku, jeżeli nie uwzględnił wniosku o "nieobciążanie kosztami". Zwolnienie od opłat sądowych może nastąpić wyłącznie w przypadku przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie niniejszej nie znalazł podstaw, by uwzględnić zażalenie, w którym skarżąca nie powołuje się na ciężką sytuację materialną i nie dowodzi braku środków finansowych na pokrycie kosztów opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, a jedynie podnosi, że nie wyrażała zgody na obciążenie jej kosztami sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art.197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.