Uzasadnienie
II OZ 468 / 11
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej J. S. wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Czernkowie z dnia [...] lipca 2007 r. w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu stanowiła decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Czarnkowie z dnia [...] lipca 2007 r., którą to decyzja nakazano J. i P. S. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku letniskowego posadowionego na działce nr [...] we wsi [...]. Skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Czarnkowie z dnia [...] lipca 2007 r. wskazała, że objęty nakazem rozbiórki obiekt wybudowano zgodnie ze sztuką budowlaną, przy zachowaniu wymogów bezpieczeństwa, wobec czego jego rozbiórka jest zbędna i może spowodować niewspółmierne koszty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdził, że z konstrukcji art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Po drugie, postępowanie to dotyczy, co do zasady możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero, więc gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Nie jest natomiast możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w innym postępowaniu chociaż w granicach tej samej sprawy i nie jest również możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej sąd nie może wpierw wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji.
W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącej nie mógł być uwzględniony, bowiem skarżąca nie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. J. S. zaskarżyła do sądu decyzję wydaną w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a., które jest postępowaniem nadzwyczajnym w stosunku do postępowania zwykłego, w którym została wydana decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. Wnioskiem o wstrzymanie wykonania strona skarżąca objęła wyłącznie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Czarnkowie z [...] lipca 2007 r., a więc decyzję wydaną w innym postępowaniu w stosunku do postępowania, w którym została wydana zaskarżona do Sądu decyzja.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. S., wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wszelkich decyzji administracyjnych nakazujących rozbiórkę budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr [...] we wsi [...], gmina [...], będącego własnością J. S., jak również wszelkich decyzji administracyjnych, na skutek których J. S. zobowiązana byłaby do rozbiórki ww. budynku letniskowego oraz o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania mediacyjnego celem umożliwienia legalizacji postanowionego przez skarżącą domku letniskowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania, wskazała na chęć legalizowania wykonanych robót budowlanych oraz podkreśliła, że nakaz rozbiórki wynikający z dotychczas podjętych decyzji pociąga za sobą wyrządzenie znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. Strona skarżąca wskazała też na swój wiek, stan zdrowia i posiadane środki finansowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do zawartych w zażaleniu wniosków i sformułowań, a także jego uzasadnienia stwierdzić trzeba, iż w ramach postępowania zażaleniowego nie mógł być uwzględniony wniosek o wszczęcie i przeprowadzenia postępowania mediacyjnego. Postępowanie to uregulowane w art. 115- 118 p.p.s.a. jest odrębnym od niniejszego postępowania zażaleniowego postępowaniem, prowadzonym przed sądem pierwszej instancji, przed wyznaczeniem przez ten sąd rozprawy. Na tym etapie postępowania, w ramach rozpoznania zażalenia nie mogło ono, zatem zostać przeprowadzone wobec braku do tego podstawy prawnej.
Przechodząc do kolejnego wniosku dotyczącego wstrzymania "wszelkich decyzji administracyjnych nakazujących rozbiórkę...", stwierdzić trzeba, iż postępowanie zażaleniowe ma na celu rozpoznanie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, a nie rozpoznanie kolejnych wniosków skarżącej. Podstawę kontroli stanowić będzie, zatem wniosek skarżącej rozstrzygnięty skarżonym postanowieniem Sądu pierwszej instancji.
W związku z wywodami zawartymi we wniesionym zażaleniu koniecznym jest podkreślenie, iż rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. FZ 163/04, niepubl.). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05 niepubl.). Stąd też wskazywanie na zaistniałe w ocenie skarżącej nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu w sprawie pozostawało bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania wskaznej decyzji.
Przechodząc do oceny merytorycznej, stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji, uwzględniając przedmiot niniejszej sprawy, a ten określa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., słusznie wskazał, że z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. przede wszystkim wynika, iż pierwotnym przedmiotem wstrzymania jest akt lub czynności, na które wniesiona została skarga. Ma to szczególne znaczenie w przypadku skarg na decyzję wydaną w tzw. trybie nadzwyczajnym, a więc również w trybie postępowania nieważnościowego, jak w niniejszej sprawie. W takim wypadku, bowiem w pierwszej kolejności wniosek strony skarżącej musi odnosić się do decyzji ostatecznej wydanej w tym trybie. To z jego punktu widzenia Sąd będzie dokonywał oceny wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 61 § 3 zdanie trzecie p.p.s.a., co prawda dopuszcza również możliwość wstrzymania decyzji w postępowaniu zwykłym, a więc tych które są przedmiotem weryfikacji w postępowaniu nieważnościowym, skoro dopuszcza on orzekanie przez sąd o wstrzymaniu wykonania także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jednakże nie może to prowadzić do wniosku, iż taki wniosek pozostanie w oderwaniu od przedmiotu zaskarżenia, a więc decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. W tym też zakresie twierdzenia Sądu pierwszej instancji, zawarte w zaskarżonym postanowieniu są prawidłowe, a zarzuty zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie.
Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.