Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek U. Z. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), za nieprzekazanie skargi z dnia 7 listopada 2016 r. (złożonej 4 listopada 2016 r.) na niewykonanie przez PINB wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 8/14 w przedmiocie bezczynności organu w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania budynku handlowego położonego w B. przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Sąd podkreślił również, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2) podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy.
W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności.
Uwzględniając stan faktyczny przedstawionej sprawy Sąd I instancji doszedł do przekonania, że wniosek U. Z. o wymierzenie PINB w B. grzywny nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni skarga została przekazana do sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy i zarejestrowana za sygn. akt II SA/Łd 973/16. Skarga została przekazana Sądowi za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej w dniu 6 grudnia 2016 r., a zatem zaledwie z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., liczonego od dnia 5 listopada 2016 r. Biorąc pod uwagę fakt, że przekroczenie terminu jest nieznaczne i nie było zamierzone przez organ, zaś wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne a fakultatywne, Sąd oddalił wniosek.
W zażaleniu na powyższe postanowienie U. Z. wniosła o zmianę postanowienia i orzeczenie o odrzuceniu wniosku wraz z zasądzeniem zwrotu uiszczonego wpisu. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że Sąd - rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi w ustawowym terminie - winien był uwzględnić, iż skarga ta była niedopuszczalna, a zatem podlegała odrzuceniu, o czym orzekł w postanowieniu z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 973/16.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie sposób zgodzić się z argumentacją zażalenia, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. wyklucza okoliczność niedopuszczalności skargi. Należy wskazać, że art. 54 § 1 p.p.s.a. przewiduje pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co oznacza, że zasadą jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z tego też powodu na organie spoczywa przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. ustawowy obowiązek przekazania skargi - wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i udzieloną na nią odpowiedzią - sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Organ nie jest uprawniony do samodzielnego podjęcia czynności sprawdzających skargę z punktu widzenia jej dopuszczalności i zasadności oraz do wyjaśniania, czy spełnia ona wymagania formalne i materialnoprawne, ponieważ czynności te należą do sądu.
Dostrzeżone w tym względzie uchybienia, czy też braki organ powinien natomiast podnieść w odpowiedzi na skargę, która z istoty jest pismem procesowym w rozumieniu art. 45 p.p.s.a. i powinna zawierać stanowisko organu odnoszące się do skargi. Wyłączną zatem przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ administracji publicznej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, przy czym termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Wśród przesłanek do przyjęcia wniosku do merytorycznego rozpoznania przez Sąd i ewentualnego zastosowania grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie ma warunku dopuszczalności skargi. Stwierdzić zatem należy, że wniosek o ukaranie organu grzywną złożony w niniejszej sprawie prawidłowo został przez Sąd pierwszej instancji rozpoznany merytorycznie.
W sprawie o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. na organie ciąży, jak wcześniej podniesiono, bezwzględny obowiązek przesłania sądowi skargi, niezależnie od tego, czy sprawa została zainicjowana przez podmiot będący stroną, czy też nie. Okoliczność ta podlega bowiem ocenie sądu, a nie organu i może zostać uwzględniona przy merytorycznej ocenie rozpoznawanego wniosku o wymierzenie grzywny złożonego w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że wydanie przez Sąd postanowienia z 26 stycznia 2017 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na jej niedopuszczalność jako wniesiona przez podmiot niemający przymiotu strony, nie uniemożliwiało merytorycznego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji złożonego w sprawie wniosku o wymierzenie grzywny.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.