Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę, ponieważ na wezwanie Sądu strona skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi przez przedłożenie dokumentu obrazującego sposób reprezentacji strony skarżącej (np. odpisu zupełnego z KRS, aktualnego na dzień składania skargi) oraz nie nadesłał dodatkowego odpisu skargi.
Sąd wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, zawierające prawidłowe pouczenia o skutkach niezastosowania się do niego w wyznaczonym terminie, doręczone zostało fachowemu pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 9 maja 2022 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia tych braków upłynął zatem w dniu 16 maja 2022 r. Przy piśmie z dnia 16 maja 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej nadesłał pełnomocnictwo, natomiast pozostałe braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, co musiało prowadzić do odrzucenia skargi.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Spółka.
W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem pomimo nieuzupełniania wnioskowanych dokumentów można było nadać sprawie dalszy bieg.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Argumentacja zażalenia w zasadzie nie kwestionuje, że strona skarżąca nie uzupełniała na wezwanie Sądu braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji skarżącego (odpisu KRS) oraz 1 odpisu skargi. Stanowisko skarżącej Spółki zmierza zaś do oceny, że pomimo niewykonania wezwania Sądu możliwym było nadanie skardze dalszego biegu celem jej rozpoznania.
Po pierwsze, w zażaleniu wskazuje się, że kwestię reprezentacji skarżącej Spółki Sąd I instancji mógł ustalić we własnym zakresie z uwagi na treść art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Takie jednak wnioskowanie strony skarżącej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w świetle obowiązujących przepisów i procedury sądowoadministracyjnej.
Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy w odniesieniu do spółek polega na przedstawieniu z reguły aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS; niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższego stanowiska nie zmienia wynikająca z art. 15 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów, jak i okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa tej ustawy pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z Rejestru.
Należy bowiem wskazać, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Oceny tej nie podważa okoliczność, że zgodnie z zasadą jawność rejestru, wyrażoną w art. 8 ww. ustawy, Sąd I instancji ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji skarżącego, poprzez ogólnodostępny rejestr Krajowego Rejestru Sądowego. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 (w tym osób prawnych – spółki kapitałowej), mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Nieprzedstawienie Sądowi odpisu KRS stanowiło zatem brak formalny skargi, i dlatego w trybie art. 49 p.p.s.a. strona skarżąca została wezwana przez Sąd do jego uzupełnienia, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Po drugie, nie znajduje akceptacji argumentacja zażalenia wskazująca, że nienadesłanie jednego odpisu skargi nie może stanowić podstawy do odrzucenia skargi. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.). Natomiast osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika niewątpliwie, że odpisy złożonego do akt spraw pisma doręcza się zarówno stronom w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., jak również uczestnikom postępowania w rozumieniu art. 33 p.p.s.a., ponieważ ustawa p.p.s.a. przyznaje uczestnikom postępowania prawa strony. Jednym z zasadniczych praw strony postępowania jest prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu, któremu to prawu odpowiada obowiązek sądu do doręczania wszystkim stronom postępowania zarówno pism składanych przez inne strony do akt sprawy w toku tego postępowania, jak również odpisów rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd. Prawa uczestnika postępowania nie zostały w art. 33 p.p.s.a. w żaden sposób ograniczone, a w szczególności nie wynika z treści tego przepisu, że uczestnikom postępowania nie doręcza się odpisów pism procesowych składanych przez inne strony toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego.
W innym wypadku interpretacja ww. przepisów w sposób nieuzasadniony ograniczałaby uprawnienia przysługujące uczestnikom postępowania. Trafnie zatem Sąd I instancji wydał zarządzenie w zakresie wezwania skarżącej Spółki do nadesłania jednego odpisu skargi w celu doręczenia go jednemu z dwóch uczestników postępowania (przy skardze złożono bowiem tylko jeden odpis skargi). Oznacza to, że istniejący brak formalny był brakiem uniemożliwiającym nadanie sprawie należytego biegu, ponieważ niemożliwym byłoby doręczenie odpisów skargi wszystkim uczestnikom postępowania. W tym zakresie zaskarżone postanowienie zasadniczo też odpowiada uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r. o sygn. akt I OPS 13/13, zgodnie z którą niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
Wynika z tego, że omawianym zakresie przywołane w zażaleniu orzecznictwo straciło na aktualności, ponieważ to ww. uchwała NSA ma charakter porządkujący w zakresie istniejących prawie dekadę temu wielości poglądów orzeczniczych.
Mając powyższe na względzie, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucając skargę, w sytuacji gdy na wezwanie Sądu strona skarżąca nie złożyła dokumentu, z którego wynika sposób jej reprezentacji oraz nie nadesłała 1 odpisu skargi. W tych warunkach nie można doszukać się wskazywanego w zażaleniu naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, skoro zgodnie z obowiązującymi przepisami nieuzupełnienie braków formalnych skargi przez stronę skarżącą na wezwanie sądu, uprawniało sąd administracyjny do odrzucenia skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.