Uzasadnienie
Przedsiębiorstwo Drogowe "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym obejmującym wpis od zażalenia w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...], w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy. Uzasadniając wniosek skarżąca spółka podała, iż zajmuje się budową i prowadzeniem robót na drogach, ulicach, placach i obiektach mostowych w zakresie utrzymania obiektów; świadczy usługi budowlane w zakresie instalacji kanalizacyjnych oraz usługi projektowe na potrzeby budownictwa i drogownictwa, usługi w zakresie inżynierii ruchu oraz zajmuje się wykonawstwem robót ogólnobudowlanych i inżynieryjno-specjalistycznych. Jako wysokość kapitału zakładowego wskazano we wniosku kwotę 370 000 zł, wartość środków trwałych określono na 120 000 zł oraz poinformowano, że w roku obrotowym 2007 spółka poniosła stratę w wysokości 86 362,01 zł; wskazano także, iż spółka posiada rachunek bankowy w banku PKO SA, na którym na dzień złożenia wniosku saldo wynosiło 0 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych: dokumentacji podatkowej (odpisów deklaracji na zaliczki podatku dochodowego od osób prawnych za ostatnie 6 miesięcy albo rocznego zeznania podatkowego za 2007 r. oraz za 2008 r., jeżeli je sporządzono, odpisów deklaracji podatku VAT za ostatnie 6 miesięcy), odpisu ostatniego sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy lub innych dokumentów wskazujących przychody i wydatki spółki za ostatni rok obrotowy oraz wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach lub zajęciach rachunków bankowych.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca Spółka przedstawiła rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2007 r., z którego wynika, iż przychody spółki wyniosły 106 000 zł, koszty działalności operacyjnej wyniosły 19 849,62 zł, zysk z działalności operacyjnej wyniósł 86 360,38 zł, zaś zysk netto 86 362,01 zł. Ponadto spółka przedstawiła odpis księgi wieczystej [...] z dnia 17 lipca 2008 r., który poświadcza prawo własności spółki do nieruchomości gruntowej o powierzchni 1,3796 ha położonej w K. przy ul. [...], a także wskazuje na obciążenia hipoteczne tej nieruchomości oraz potwierdza wszczęcie egzekucji komorniczej z nieruchomości i wezwanie do zapłaty (data wpisu 16 marca 2006 r.) oraz wystawienie tytułów wykonawczych przez Prezydenta Miasta Poznania (daty wpisów: 26 września 2007 r. i 25 stycznia 2008 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w osobie referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis od zażalenia.
Na skutek sprzeciwu skarżącego, stosownie do art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie to utraciło moc.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r., odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od zażalenia.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że Spółka nie przedłożyła odpowiednich dokumentów na uzasadnienie swoich twierdzeń o trudnej sytuacji finansowej, w szczególności żadnego z wymienionych dokumentów podatkowych, ani wyciągów bankowych. Ponadto, oświadczenie skarżącej Spółki o poniesionej stracie za ostatni rok obrotowy nie znajduje potwierdzenia w złożonym dokumencie – rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2007 r. W ocenie Sądu treść tego dokumentu wskazuje, iż przychody spółki wyniosły 106 000 zł, koszty działalności operacyjnej wyniosły 19 849,62 zł, zysk z działalności operacyjnej wyniósł 86 360,38 zł, a zysk netto 86 362,01 zł. Sąd podkreślił, że z samego faktu wszczęcia i prowadzenia egzekucji przeciwko Spółce i obciążenia należącej do niej nieruchomości hipoteką nie wynika, by Spółka nie miała dostatecznych środków na poniesienie kosztów wpisu od zażalenia.
Mając powyższe na względzie, Sad uznał, iż strona skarżąca nie wykazała, by jej sytuacja, finansowa uprawniała ją do skorzystania z prawa pomocy chociażby w częściowym zakresie.
Przedsiębiorstwo Drogowe "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, iż przedstawiło dokumenty księgowo-finansowe, które obrazują, iż Spółki nie stać na uiszczenie wpisu od zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia tych kosztów. Stosownie jednak do art. 246 § 2 pkt 2. powołanej ustawy, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Dodatkowo, w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak przyjęto w judykaturze, fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka pomimo wezwania Sądu do złożenia dodatkowych dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji materialnej, wezwania tego nie wykonała w całości, tj. nie przedłożyła wyciągu z konta bankowego, jak również dokumentacji podatkowej. Ponadto, z przedłożonego przez Spółkę rachunku zysków i strat wynika, że osiąga ona zyski. Nie przedstawiono natomiast jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na jej nierentowność. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że stan majątkowy Spółki uniemożliwia uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia.
Wobec tego, w świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmawiające Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.