Postanowienie NSA z 19 czerwca 2013 r., II OZ 477/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. Z. i G. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 563/13 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia:

Skład

Sędzia NSA Barbara Adamiak przewodniczący

Sentencja

1. uchylić zaskarżone postanowienie;
2. wstrzymać wykonanie decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...]

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 563/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez R. Z. decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 16 października 2012 r. R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach za pośrednictwem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach skargę na decyzję tego organu z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myszkowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego i orzekającą o nałożeniu na R. Z. obowiązku rozbiórki obiektu o konstrukcji szkieletowej położonego na działkach o nr [...] i [...] w Myszkowie. Jednocześnie w skardze tej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w złożonym wniosku strona skarżąca nie powołała się na żadną z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Tymczasem to skarżący winien był wykazać, a przynajmniej uprawdopodobnić, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniono. Przedmiotem skargi jest rozbiórka obiektu budowlanego – blaszanego garażu o wymiarach 3 metry na 6 metrów i konstrukcji szkieletowej z kątowników, pokrytego blachą trapezową, z dachem jednospadowym skierowanym na działkę właściciela. Niewątpliwie decyzja o nakazie rozbiórki ze swojej natury powoduje zmiany stanu rzeczy, nie oznacza to jednak, że jej wykonanie zawsze powodować będzie trudne od odwrócenia skutki. To na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że takie okoliczności zaistniały. W niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia ww. okoliczności, nie wskazał bowiem, na czym miałyby polegać nieodwracalne skutki wykonania decyzji, jak również że w wyniku jej wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli R. Z. oraz G. Z. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie natomiast z art. 193 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.

Rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (vide: postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11).

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 61 § 3 i art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.