Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1880/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Ł. F. wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...].
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że Ł. F. wniósł skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2017 r., którą nakazano współwłaścicielom nieruchomości przy ul. K. [...] w W. - S. sp. z o.o. oraz Ł. F. - obowiązek usunięcia nieprawidłowości poprzez zdemontowanie obecnej konstrukcji wraz z siatkami oraz montaż nowej siatki na konstrukcji metalowej, zabezpieczającej ciągi piesze przed opadaniem tynków z elewacji budynku przy ul. K. [...] Pl. D. [...] w W., odpowiadającej obecnym warunkom technicznym. Następnie w piśmie z dnia 10 sierpnia 2017 r. wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji organu I instancji w odniesieniu do niego bowiem nie może on być traktowany jako adresat obowiązku nałożonego tą decyzją, gdyż jest właścicielem tylko lokalu nr 3 - jednego z ośmiu znajdujących się w budynku przy ul. K. [...]. Skarżący podkreślił, że nie ma żadnego wpływu na zarządzanie przedmiotowym budynkiem oraz nigdy nie montował spornych siatek, nie jest też ich właścicielem i nie może nimi rozporządzać. Wskazał, że wszelkie próby kontaktu z właścicielem pozostałych lokali w budynku pozostały bez odpowiedzi. Podniósł też, że wykonanie przedmiotowego obowiązku narazi go na odpowiedzialność za ingerencję w cudzą własność. Ponadto spowoduje konieczność poniesienia znacznych kosztów i uszczuplenia jego majątku. Istnieje też w jego ocenie uzasadnione przypuszczenie, że poniesione przez niego wydatki nie zostaną mu zwrócone, a ich odzyskanie będzie się wiązało z długotrwałą drogą postępowania sądowego. W piśmie z dnia 19 października 2017 r. Ł. F. wskazał, że w budynku przy ul. K. [...] w W. istnieje Wspólnota mieszkaniowa "K. [...]" w W., która posiada jednoosobowy Zarząd powołany uchwałą z dnia [...] czerwca 2016 r. przez właściciela pozostałych siedmiu lokali, w związku z czym adresatem zaskarżonych decyzji powinien być Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej "K. [...]".
Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2017 r. Sąd podniósł, że podniesione przez skarżącego argumenty, odnoszące się do prawidłowości wydanych w sprawie decyzji, nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Sąd na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada trafności zarzutów odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Również konsekwencje w sferze finansowej nie uprawniają do oceny, iż wykonanie decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu ww. przepisu. Sama okoliczność, iż ewentualne odzyskanie od S. sp. z o.o. poniesionych wydatków może być utrudnione i wiązałoby się z długotrwałym procesem sądowym, nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji. Sąd podkreślił też, że dla oceny przedmiotowego wniosku istotne znaczenie miał charakter i cel nałożonych m.in. na skarżącego obowiązków. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z uwagi na stwierdzenie użytkowania budynku w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia. Oceniając wniosek Sąd powinien zatem kierować się przede wszystkim ochroną dobra o szczególnym znaczeniu, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez skarżącego. Ze względu na te dobra decyzji tej nadano też - w oparciu o art. 108 k.p.a. - rygor natychmiastowej wykonalności, dlatego też wstrzymanie jej wykonania byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania.
Zażaleniem Ł. F. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy istniały przesłanki do wstrzymania jej wykonania. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Podniesiono m.in., że skarżący nie może być adresatem nałożonego obowiązku. Wykazał on bowiem, że jest tylko właścicielem jednego lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku i nie ma żadnego wpływu na zarządzanie przedmiotową nieruchomością. Skarżący nie powinien być stroną postępowania, w wyniku którego została wydana zaskarżona decyzja. Jest on w tym przypadku osobą trzecią w związku z czym nie ma ani prawnych ani faktycznych możliwości spełnienia nałożonego ww. decyzją obowiązku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd I instancji, że w tej sprawie skarżący nie wykazał, by na skutek wykonania decyzji nakazującej współwłaścicielom nieruchomości przy ul. K. [...] w W. usunięcie nieprawidłowości poprzez zdemontowanie obecnej konstrukcji wraz z siatkami oraz montaż nowej siatki na konstrukcji metalowej, zabezpieczającej ciągi piesze przed opadaniem tynków z elewacji budynku przy ul. K. [...] w W., mogło dojść do zajścia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy - mając na względzie podnoszone konsekwentnie przez skarżącego okoliczności, że nie powinien on być adresatem nałożonego przedmiotową decyzją obowiązku - że kwestia zgodności z prawem wydanej decyzji leży poza zakresem niniejszego postępowania incydentalnego wywołanego wnioskiem o zastosowanie ochrony tymczasowej, w którym sąd bada jedynie kwestię wystąpienia, na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, niebezpieczeństw wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej jednak trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że przy rozpatrywaniu wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może ujść uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana w związku z ustaleniem, iż zamontowana na przedmiotowym obiekcie konstrukcja wraz z siatkami zabezpieczającymi ciągi piesze przed opadaniem tynków z elewacji nie spełnia warunków technicznych. W tych okolicznościach również twierdzenia skarżącego, iż wykonanie decyzji może narazić go na szkodę związaną z poniesieniem kosztów wykonania nakazanych robót, nie może stanowić podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej w obliczu możliwości spowodowania zagrożenia życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Z tych przyczyn decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 108 k.p.a. nadano przecież rygor natychmiastowej wykonalności. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego zabezpieczeń przedmiotowego budynku przed opadaniem tynków z elewacji niewątpliwie nie leżałoby zatem w interesie publicznym, któremu w niniejszej sprawie należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącego w zakresie oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dodatkowo pominąć nie można, że nakaz usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego zabezpieczeń elewacji ww. budynku został nałożony na dwa podmioty: Ł. F. i S. sp. z o.o. z/s w W.. Z związku z powyższym wydatki poniesione z tytułu wykonania prac nakazanych ww. decyzją będą obciążały nie tylko skarżącego, ale i S. sp. z o.o. z/s w W. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.