Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r. sygn. VII SA/Wa 2481/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że nie mógł prawidłowo ocenić sytuacji finansowej wnioskodawcy wskutek nieudzielenia przez niego szczegółowych informacji odnośnie do swojego stanu majątkowego. Sąd zauważył, że wnioskodawca, w odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych wyjaśnień, wskazał, że nie ma zgody od byłej żony na podanie danych dotyczących toczącego się postępowania działowego oraz że druga żona wnioskodawcy J. K. nie wyraża zgody na podanie jej dochodów, majątku oraz innych danych. Złożone oświadczenie sprowadzało się jedynie do podania, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z odszkodowania wynoszącego [...] zł. Do majątku trwałego strony został zaliczony nieukończony pawilon usługowo-handlowy o pow. zabudowy [...] m².
W ocenie Sądu I instancji, ze złożonych wyjaśnień nie wynika dostatecznie dużo informacji, na podstawie których Sąd mógłby ocenić sytuację materialną wnioskodawcy, w szczególności w świetle nieudzielenia informacji na temat ponoszonych comiesięcznych wydatków, korzystania z pomocy finansowej rodziny lub innych osób. W postępowaniu wnioskodawca nie nadesłał zaświadczenia z Urzędu Pracy o posiadaniu statusu bezrobotnego, kserokopii zeznania podatkowego za 2013 r., ani też dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego obecnie odszkodowania. Złożone przez skarżącego oświadczenia okazały się niewystarczające dla ustalenia jego faktycznych możliwości finansowych, co prowadziło do oddalenia wniosku, stosownie do art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. K., wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji i traktuje go równoznacznie z blokowaniem mu prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Za zasadę postępowania sądowoadministracyjnego, stosownie do art. 199 p.p.s.a., uznaje się ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, niemniej podmiot występujący o to uprawnienie zobowiązany jest wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W kontrolowanym postępowaniu zasadniczą przyczyną odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy pozostawała niemożność rzetelnego zweryfikowania przez Sąd I instancji jego sytuacji majątkowej. Spowodowane to było odstąpieniem przez skarżącego od przedstawienia na wezwanie Sądu wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń. Zasadność przyjęcia przez Sąd I instancji tak formułowanego wniosku w odniesieniu do sytuacji materialnej, w jakiej znajdować się ma wnioskodawca, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie budzi żadnych zastrzeżeń, uwzględniając, że informacje, do których przedstawienia został wezwany skarżący odnoszą się do istotnych kwestii, mających wpływ na możliwości płatnicze strony, co powodowało, że nie mogły zostać one pominięte przy wyjaśnianiu, czy oświadczenie skarżącego o pozostawaniu w stanie ubóstwa ma charakter uzasadniony. Za niezbędne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy należało uznać zarówno udokumentowanie przez stronę faktu posiadania statusu bezrobotnego, wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie, jak i wykazanie aktualnie uzyskiwanych dochodów poprzez przedłożenie deklaracji podatkowej oraz poświadczenia wysokości wypłacanego stronie odszkodowania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu, nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. II OZ 348/15; postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. II OZ 1262/14; postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. II OZ 321/14). Taki kierunek wykładni nadawanej art. 255 p.p.s.a. Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie w pełni podziela.
Mając na uwadze powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia