Postanowienie NSA z 17 maja 2017 r., II OZ 488/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 735/16 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi M.T. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 735/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu M.T. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w wykonaniu zarządzeń wzywających do uzupełnienia braków skargi w postaci trzech jej odpisów oraz wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżący, w terminie otwartym który upływał z dniem 12 stycznia 2017 r., przedłożył żądane trzy odpisy skargi. Jednakże wpis od skargi został przez skarżącego uiszczony w dniu 18 stycznia 2017 r. Pismem z tej samej daty skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, podnosząc że nieuiszczenie wpisu było niedopatrzeniem z jego strony, bowiem wezwanie do uiszczenia wpisu wynikało z drugiej części wezwania, której skarżący nie utrwalił bądź zapomniał. Wskazał, że jest osobą starszą i w związku z chorobą nóg oraz zmniejszoną sprawnością umysłu jest zmuszony do korzystania z pomocy znajomych przy podejmowaniu czynności w postępowaniu przed sądem.

W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazując na normy art. 85, art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718 ze zm.) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd podniósł, że sam podeszły wiek strony niepowiązany w danym okresie z gwałtownym pogorszeniem się stanu zdrowia, w efekcie którego strona nie mogła w należyty sposób działać w obronie swojego interesu prawnego – nie stanowi automatycznie przyczyny uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Proces starzenia się jest bowiem kwestią indywidualną, uwarunkowaną przez szereg czynników o charakterze biologicznym i środowiskowym, dlatego też nawet bardzo zaawansowany wiek i związane z nim problemy z pamięcią, na które powołuje się skarżący, nie wykluczają możliwości podjęcia przez stronę działań adekwatnych do jej aktualnej sytuacji. Nadto Sąd dodał, że skarżący, mimo że jest w podeszłym wieku i cierpi na przewlekłą chorobę nóg, podejmuje czynności procesowe. Wywiązał się przecież z części zobowiązań, składając odpisy skargi w terminie, a wpisu nie uiścił, bo – jak sam przyznał – nie doczytał zobowiązania w tym przedmiocie albo o nim zapomniał. Skarżący nie zapoznał się zatem z treścią przesłanych mu odpisów zarządzeń w staranny sposób, który pozwoliłyby mu poznać treść kierowanych doń żądań, nie dołożył zatem zwykłej staranności, jakiej można się spodziewać po osobie, która należycie dba o swoje interesy.

Dalej Sąd wskazał, że z treści wniosku wynika ponadto, że skarżący korzysta z pomocy osób trzecich w załatwianiu swoich spraw, zatem gdyby prawidłowo zapoznał się z zobowiązaniami sądu, mógł posłużyć się tymi osobami nie tylko przy wysyłaniu korespondencji do sądu, lecz także przy uiszczaniu wpisu sądowego. Skarżący ma świadomość ograniczeń związanych ze swoim wiekiem i stanem zdrowia, dlatego tym bardziej – chcąc należycie zadbać o swoje interesy – winien podjąć odpowiednie kroki, by zapewnić sobie skuteczny udział w postępowaniu przed sądem.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący domagając się uwzględnienia jego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie ocenił dobrych intencji skarżącego, który w żadnym momencie nie wykazał się złą wolą w dotrzymaniu terminu, a wyłącznie powstało coś co i dla niego okazało się nagłością, zaskoczeniem, gdy zorientował się, że nie została w wyznaczonym czasie wpłacona kwota wpisu powierzona do zrealizowania innej osobie. Przeszkoda ta była od niego niezależna. W ocenie skarżącego przyczyna opóźnienia nie wynikała z jego działania, lecz z nieprzewidzianego niedopełnienia ze strony innej osoby, na co zupełnie nie miał wpływu. Ponadto skarżący wyjaśnił, że w terminie złożył trzy odpisy skargi, jednak uiścić wpis już zapomniał, co wynikało z tego, że nie utrwalił tego, a czego chyba jednak nie doczytał uważnie. Wniósł o uwzględnienie, że ma już ponad 70 lat i jego sprawność umysłowa oraz mobilność są powodem takich zaległości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy (por. postanowienie NSA z 27.01.2015 r. II GZ 13/15, LEX nr 1640543). Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu danej czynności (por. postanowienie NSA z 11.02.2003 r. II SA 4162/01, Monitor Prawniczy z 2003 r., nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2.10.2002 r. V SA 793/02, Monitor Prawniczy Z 2002 r., nr 23, s. 1059). Chodzi tu zatem o zdarzenia nagłe, niedające się obiektywnie przewidzieć, które uniemożliwiają dokonanie czynności w terminie. Tego rodzaju okolicznością, co trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji, nie jest podnoszona przez skarżącego kwestia niezapoznania się z całością treści pism sądowych czy też kwestia zapomnienia o konieczności uiszczenia wpisu. Takie działanie skarżącego nie może być uznane za dołożenie należytej staranności, jakiej można spodziewać się po osobie, która należycie dba o własne interesy. Również i okoliczność wieku skarżącego sama przez się nie przemawia za przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej (por. postanowienia NSA: z 4.04.2012 r. II OZ 245/12; z 2.10.2007 r. II OZ 872/07, dostępne w CBOSA). Skarżący nie wskazał bowiem na żadne nagłe pogorszenie się stanu zdrowia, które uniemożliwiło mu podjęcie stosownych działań, zwłaszcza że w terminie usunął część braków skargi – przedłożył wymagane odpisy skargi. Za trafną należy także uznać ocenę Sądu, że niezapoznanie się przez skarżącego z całością skierowanej do niego korespondencji spowodowało, iż nie mógł posłużyć się inną osobą celem uiszczenia wpisu, tak jak uczynił to przy wysłaniu korespondencji do sądu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniesione zażalenie nie podważyło stanowiska Sądu zajętego w zakwestionowanym postanowieniu. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.