Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2009 r. II SA/Ol 67/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek R. K., S. K. i Z. K. o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bogusława Jażdżyka, Hanny Raszkowskiej, Katarzyny Matczak, Zbigniewa Ślusarczyka, Ireny Szczepkowskiej i Beaty Jezielskiej oraz referendarzy Krzysztofa Nesteruka i Agnieszki Bińczyk.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I. instancji podniósł, że samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziów czy referendarzy postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana "P.p.s.a.") ich wyłączenie. Oceny tej nie mogą zmienić subiektywne przekonania co do wadliwego, niewłaściwego sposobu orzekania przez sędziów i referendarzy w danej czy też innych wcześniej rozpoznawanych sprawach. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż skarżący kwestionują zasadność rozstrzygnięć wydanych w sprawach z udziałem tego sędziego.
Zarzuty skarżących Sąd I. instancji uznał za gołosłowne, ogólnikowe i niepoparte żadnymi dowodami. Wskazanie, iż osoby orzekające w sprawie łamały przepisy prawa i zasady niezawisłości sędziowskiej oraz pozostawały w bliżej nieokreślonym "układzie" z organami administracji publicznej, bez wskazania konkretnych sytuacji, do których te zarzuty mają odniesienie, nie może zostać przez Sąd uznane za przesłankę skutkującą wyłączeniem sędziów i referendarzy, zwłaszcza, iż wszyscy wskazani we wniosku sędziowie i referendarze oświadczyli, że nie istnieją w sprawie okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności.
Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z urojeń lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie skarżących o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli R. K., S. K. i Z. K. wnosząc o jego uchylenie w całości
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art.18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.).
Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez Sędziów i Referendarzy WSA w Olsztynie, nie istnieje między Nimi i stronami postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Skarżący nie wykazali ani we wniosku, ani w zażaleniu, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność złożonego oświadczenia.
Sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu przez Sędziego swych obowiązków, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art.19 P.p.s.a. wyłączenie sędziego. Skarżący nie uprawdopodobnili, że zachodzą między nimi i innymi uczestnikami postępowania a Sędziami i Referendarzami takie stosunki, które powodują wyłączenie od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżących co do wadliwego, niewłaściwego sposobu orzekania Sędziego we wcześniejszych sprawach z udziałem skarżących.
W okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń Sędziów i Referendarzy WSA w Olsztynie uznać należy, że nie zaszły podstawy do ich wyłączenia od orzekania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.