Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1068/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie przekazania według właściwości pisma w sprawie budowy parkingu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika z informacji zawartych w formularzu skarżący zamieszkuje sam w lokalu o powierzchni 5 m2, nie posiada żadnego dochodu ani majątku, pozostając na utrzymaniu "litościwych ludzi". Wezwany do wskazania, czy uzyskuje jakiekolwiek świadczenia z pomocy społecznej, imion i nazwisk osób udzielających mu wsparcia materialnego, określenia kwoty wydatków związanych z utrzymaniem się oraz wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej, skarżący wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie przedstawić żądanych dokumentów. Poinformował również, że za mieszkanie płaci jego właściciel, zaś personalia osób udzielających mu wsparcia woli pozostawić w tajemnicy. W oparciu o tak przedstawioną sytuację materialną skarżącego Sąd rozpatrując wniosek stwierdził, że oświadczenie o stanie majątkowym pozostaje w sprzeczności z danymi wynikającymi z akt administracyjnych.
Jak wynika z akt sprawy skarżący jest właścicielem jednego z lokali mieszkalnych w budynku, który znajduje się na posesji, na której ma być wybudowany parking, dysponując 1/13 % udziałów. Jak zauważył Sąd, nie jest również możliwe, by odrębny lokal mieszkalny miał powierzchnię 5 m2. Ponadto, jak podkreślono, w żaden sposób nie zostały wyjaśnione przyczyny, dla których skarżący nie podejmuje pracy zarobkowej, ani też nie korzysta z pomocy społecznej. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek jako nieuzasadniony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. B. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy "do innego sądu poza teren województwa w celu wyeliminowania działalności mafijnej grupy przestępczej".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.
Stąd ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jej przyznanie, co wynika z przytoczonego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zatem zawierać oświadczenie strony obejmujące między innymi dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że należy podzielić pogląd Sądu I instancji, iż M. B. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący, wezwany przez Sąd na zasadzie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących osób i sposobu wspierania skarżącego przez te osoby, udokumentowania poziomu miesięcznych wydatków oraz oświadczenia co do korzystania z pomocy społecznej, nie dostarczył żadnej z żądanych informacji czyniąc niemożliwym weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.