Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r., wydanym na skutek wniesienia sprzeciwu R. O. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2013 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił stronie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że rozpoznawany wniosek o prawo pomocy został złożony przez stronę w odpowiedzi na skierowane do niej na mocy zarządzenia z dnia 21 grudnia 2012 r. wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 października 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.
Sąd wskazał ponadto, że niezastosowanie się przez skarżącą do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi skutkowało jej odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r., które stało się prawomocne z dniem 22 marca 2013 r. Rozpoznając złożony wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd stwierdził, że na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych, co uzasadnia odmowę jego uwzględnienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 maja 2013 r. skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa oraz błędnych ustaleń faktycznych oraz wniosła o jego zmianę i nadanie biegu wnioskowi w sprawie zwolnienia jej od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zakres rozpoznawanego przez Sąd I instancji wniosku o prawo pomocy został przez skarżącą zawężony do żądania zwolnienia jej od kosztów sądowych, zatem dokonując oceny jego zasadności na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd I instancji nie mógł nie uwzględnić tego, iż postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącej na postanowienie w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Od postanowienia tego strona nie wniosła środka zaskarżenia, co doprowadziło do jego uprawomocnienia się z dniem 22 marca 2013 r. W tych warunkach, biorąc pod uwagę wiążące Sąd I instancji prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi, a ponadto, jak wynika z akt sprawy, niewystępowanie przez skarżącą do Sądu z jakimkolwiek pismem powodującym wydatki lub którego wniesienie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłat sądowych (art. 214 § 1 p.p.s.a.), odmowę przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych uzasadnioną tym, że na stronie nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w prawomocnie zakończonej sprawie, należało uznać za uzasadnioną.
Zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowego przebiegu czynności procesowych w postępowaniu dotyczącym wniosku o prawo pomocy, z uwagi na jego oddalenie przez Sąd z przyczyn formalnych, pomimo wcześniejszego wezwania strony na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień na temat jej sytuacji majątkowej, a także pomimo merytorycznego rozpoznania wniosku o prawo pomocy przez referendarza sądowego (postanowienie z 8 kwietnia 2013 r.) nie stanowi uprawnionej podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W świetle art. 260 p.p.s.a., skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy orzeczenia referendarza sądowego i przejęcie kompetencji do rozpoznania i rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy przez Sąd, który nie posiada uprawnienia do badania prawidłowości zakwestionowanego rozstrzygnięcia referendarza sądowego, lecz analizuje wniosek o przyznanie prawa pomocy od początku samodzielnie, jako nową sprawę.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.