Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SAB/Bk 16/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. i K. M. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zambrowie. Sąd wskazał w uzasadnieniu postanowienia, iż nie był w stanie prawidłowo ocenić sytuacji majątkowej i osobistej J. M., który pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe dokumenty i oświadczenia, obowiązku tego nie wypełnił.
Na powyższe postanowienie Sądu skarżący wniósł w dniu 26 kwietnia 2005 r. zażalenie, w którym stwierdził, że oświadczenia składane przez niego w innych postępowaniach były uznawane za wystarczające i nie jest zobowiązany do przedstawienia dodatkowych oświadczeń np. dotyczących ponoszonych przez siebie wydatków. J. M. podał także, iż nie otrzymał wezwania do złożenia uzupełniającego oświadczenia w sprawach "o sygnaturach II SAB/Bk 16/05 czy też II SO/Bk 25/05" ponieważ skarga na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zambrowie była zarejestrowana pod sygn. II SO/Bk 25/05.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z generalną zasadą postępowania sądowego strony powinny ponosić koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Przepis art. 214 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) powołanej dalej jako p.p.s.a., wskazuje, iż jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
W związku z tym strona wnosząca skargę do Sądu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia pewnych wydatków związanych z wszczętym postępowaniem. Stosownie do przepisów w/w ustawy, o prawo pomocy można ubiegać się w przypadku braku środków finansowych na pokrycie w całości lub w części kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest regulacją szczególną, która ma umożliwić udział w postępowaniu i dochodzenie praw przed sądem osobom, które nie mają możliwości samodzielnego pokrycia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Podstawowym warunkiem przyznania prawa pomocy jest więc wykazanie przez wnioskującego braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania.
Stosownie do przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Jak wynika z akt sprawy, pismem Sądu z dnia 9 marca 2005 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe oświadczenie dotyczące wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem, wskazania źródeł dochodów i posiadanych środków pieniężnych. Pismem tym ponadto zobligowano skarżącego do wskazania dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego oraz wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do produkcji rolnej, a także do wskazania, czy skarżący korzysta z pomocy materialnej instytucji lub osób trzecich. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie do uzupełnienia braków wniosku doręczono skarżącemu w dniu 11 marca 2005 r. Mając na uwadze, iż skarżący w wyznaczonym terminie nie złożył wymienionych w/w piśmie informacji, należy uznać, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Wobec tego nie odpowiada prawdzie twierdzenie, że skarżący "nie otrzymał żadnego wezwania do złożenia oświadczenia o sygnaturach II SAB/Bk 16/05 czy też II SO/Bk 25/05". Chociaż sprawa przyznania prawa pomocy została oznaczona odrębną sygnaturą II SO/Bk 35/05 i o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie skarżący został wezwany pismem Sądu z dnia 9 marca 2005 r., to wydaje się to bez znaczenia dla rozpatrzenia zasadności zażalenia. Skarżący odebrał bowiem wezwanie, a treść tego pisma nie pozostawia wątpliwości, że wezwanie to dotyczy uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zambrowie.
Ponadto, ubiegający się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, powinien dołożyć wszelkich starań, aby wykazać sytuację uprawniającą go do skorzystania z tego prawa. Skarżący nie uzupełnił wniosku o podane w wezwaniu informacje, co uniemożliwiło dokonanie oceny jego faktycznej sytuacji materialnej. Nie ma także znaczenia argument skarżącego, że w innych sprawach korzystał z prawa pomocy. Sąd bada wniosek o przyznanie tego prawa odrębnie w każdej sprawie, co może skutkować przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w jednej sprawie i odmową przyznania prawa pomocy w innej sprawie.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.