Uzasadnienie
Opisanym wyżej postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną A. M. wskazując, że skarga ta jest niedopuszczalna, ponieważ sporządzona została przez samą skarżącą a nie przez radcę prawnego czy adwokata o czym strona była pouczona (art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej P.p.s.a.).
W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik skarżącej – adwokat – wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik przyznaje, że skarżąca została pouczona o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego ale wobec braku pouczenia o skutkach prawnych jakie wynikają z takiego obowiązku nie zdawała sobie sprawy z tego, że może to prowadzić do odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione z przyczyn jakie Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę z urzędu. Nie ulega wątpliwości, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego i nie może jej sporządzić sama strona nie spełniającą tych wymogów. W ustawie słowo "powinna" należy rozumieć jak "musi". Sąd Wojewódzki jednak nie wziął pod uwagę treści art. 6 P.p.s.a., który ma następującą treść: "Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań."
W niniejszej sprawie nie zachodzi jednak konieczność analizy skutków prawnych niezachowania wymogu co do pouczenia o skutkach prawnych czynności, bowiem zażalenie polega odrzuceniu z innych przyczyn.
Stosownie do art. 221 P.p.s.a. "Pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej." Taka sytuacja zachodzi w tej sprawie. Nie ma bowiem wątpliwości, że w sprawie chodzi o wpis stały a to dlatego, że stosownie do § 1. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowego zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221poz. 2193) wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, a zatem w pozostałym zakresie spraw pobiera się wpis stały, co miało miejsce w tej sprawie.
Pełnomocnik skarżącej – adwokat – otrzymał pełnomocnictwo (k.33 akt) do sporządzenia i wniesienia zażalenia. Wnosząc zażalenie miał przeto obowiązek je należycie opłacić, co wynika z cytowanego wyżej art. 221 P.p.s.a. Ponieważ zażalenie wniesione zostało do sądu pierwszej instancji w ostatnim dniu terminu w jakim należało je złożyć, to i opłata stała winna być uiszczona najdalej w tym dniu. Natomiast pełnomocnik skarżącej A. M. opłaty stałej nie uiścił, bowiem w aktach sprawy brak na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów.
Wyjaśnienia wymaga (gdyż ta kwestia zdaje się być także niejasna dla sądu wojewódzkiego) dlaczego w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie zastosował art. 220 § 4 w związku z § 3 P.p.s.a., skoro skarga odrzucona została z powodu braku wpisu od skargi.
Przepis § 4 ("zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu.") ma bowiem zastosowanie jedynie w sprawach wymienionych w § 3 art.220 ("§ 3. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.").
W rozpoznawanej sprawie nie analizujemy skargi kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę z powodu braku wpisu ale przedmiotem tej sprawy jest analiza postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną z powodu tego, że została sporządzona przez osobę nie będącą adwokatem lub radcą prawnym w sytuacji objętej tzw. "przymusem adwokackim". Nie zachodzi więc w tym przypadku wyjątek z § 4 w związku z § 3 art. 220 P.p.s.a.
Przepis wyjątkowy należy wykładać ściśle, zatem niedopuszczalna jest taka interpretacja, która prowadzi do uznania za wolne od wpisu środki zaskarżenia (§ 4 w związku z § 3 art. 220 P.p.s.a.), które wprawdzie wywodzą swoje źródło z odrzucenia czynności procesowej z powodu nie uiszczenia wpisu ale rozpatrywany aktualnie środek zaskarżenia tej kwestii nie dotyczy.
Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 197 P.p.s.a. zażalenie odrzucił.