Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał J.K. prawo pomocy poprzez zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych ponad jedną czwartą ich części, ustanawiając na jego rzecz adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i bezrobotnym synem i otrzymują stały dochód w wysokości 1015 zł netto. Skarżący jest nadto współwłaścicielem nieruchomości o pow. 110 m2. Sąd I instancji ocenił, że w istocie sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i nie pozwala na ponoszenie wszystkich kosztów postępowania, jednakże uznał, że może on uiścić wpis w wysokości 50 zł, co stanowi niecałe 5% jego miesięcznego dochodu.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący J. K. podnosząc, Sąd nie żądał przedstawienia rachunków, a zatem niezasadnie w uzasadnieniu postanowienia sugeruje, że oświadczenie majątkowe jest niewiarygodne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W odniesieniu do zarzutów zażalenia stwierdzić należy, że Sąd nie poddał w wątpliwość rzetelności oświadczenia majątkowego strony, jednakże ocenił jej sytuację majątkową na podstawie danych znajdujących się w aktach sprawy. Strona nie skorzystała natomiast z inicjatywy dowodowej w tym względzie.
Należy zatem podzielić pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, że nawet przy skromnych dochodach wnioskodawcy poniesienie części kosztów postępowania sądowego nie przekracza jego możliwości finansowych.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżący powinien się liczyć, że będzie ponosił koszty postępowania, a w szczególności powinien zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. W przedmiotowej sprawie ciężary spoczywające na skarżącym zostały ograniczone do obowiązku partycypowania w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego - zobowiązany jest do ich ponoszenia jedynie w jednej czwartej części.
W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, ażeby całkowicie odstąpić od tej zasady.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.