Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił J.F. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2011 r. wezwano skarżącego o uzupełnienie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie gdzie aktualnie mieszka, czyją własnością jest zajmowana nieruchomość, z czego utrzymuje się on i jego żona, przedłożenie dokumentów potwierdzających dochody i wydatki rodziny oraz wskazanie składników majątku. Skarżący nie podał żądanych danych ani nie przedłożył stosownych dokumentów.
W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że posiadany przez niego majątek jak również dochody przez niego uzyskiwane nie pozwalają mu ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślił, że osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W ocenie Sądu I instancji, podane przez skarżącego na urzędowym formularzu dane nie wystarczały do oceny jego sytuacji materialnej. Złożony na formularzu wniosek zawiera wyłącznie oświadczenie skarżącego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a także imiona i daty urodzenia żony oraz synów.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wskazał, że w jego ocenie postanowienie jest bezzasadne i dlatego wniósł o jego zmianę i przyznanie mu prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. - wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił wymaganych przez Sąd dokumentów ani też nie wyjaśnił ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Brak reakcji ze strony skarżącego na skierowane do niego wezwanie, zobligował Sąd I instancji do dokonania oceny sytuacji majątkowej strony wyłącznie na podstawie złożonego, urzędowego formularza. Na pełną aprobatę zasługuje sama odmowa przyznania prawa pomocy, jak również wcześniejsze wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Również w zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych argumentów wskazujących na przyczyny, dla których nie wykonał skierowanego do niego wezwania.
Zasadą jest, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie przyjął, iż skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.