Postanowienie NSA z 25 stycznia 2011 r., II OZ 5/11

Wydany

25 stycznia 2011 r.

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 stycznia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2010 roku sygn. akt III SA/Kr 389/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym

Skład

Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak

Sprawa

w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2010 roku znak [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek R.O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie wymeldowania.

Sąd I instancji wskazał, że skarżący w postępowaniu domagał się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku podał, że jest w trakcie rozwodu i przebywa za granicą, gdzie pracuje. Jego zatrudnienie będzie trwało do końca października 2010 r., natomiast później wraca do Polski i nie będzie miał gdzie mieszkać, bowiem z mieszkania został przez żonę wymeldowany. Skarżący podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.300 euro. Z kwoty tej opłaca mieszkanie, wyżywienie, dojazdy. Wysokość tych opłat skarżący określił łącznie na kwotę 600 euro. Z oświadczenia skarżącego wynika także, że posiada mieszkanie o pow. 37 m2 przy ul. Bobrowskiego w Krakowie oraz, że nie ma cennych ruchomości ani oszczędności.

Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd I instancji wyjaśnił, że sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadnia zwolnienia go od kosztów sądowych. Sytuacji tej nie zmienia także podniesiona w sprzeciwie okoliczność utraty dotychczasowego zatrudnienia przez skarżącego. Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wniesieniem skargi w dniu 7 kwietnia 2010 r., kiedy to skarżący był zatrudniony i zgodnie z jego własnym oświadczeniem uzyskiwał dochód w wysokości 1.300 euro miesięcznie, z czego około 600 euro przeznaczał na stałe koszty utrzymania. Wszczynając postępowanie sądowe strona musi liczyć się z ponoszeniem kosztów tego postępowania i stosownie do swoich możliwości finansowych gromadzić środki na ich pokrycie. W ocenie Sądu I instancji, istotne znaczenie ma również wysokość kosztów sądowych obciążających skarżącego, które zamykają się w kwocie 200 zł. Zdaniem Sądu I instancji, biorąc pod uwagę, że po opłaceniu stałych kosztów utrzymania skarżący dysponował kwotą około 700 euro, czyli około 2.800 zł, to poczynienie przez niego oszczędności w celu opłacenia kosztów sądowych w żadnym wypadku nie spowodowałoby uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego, czyli nie zachwiałoby sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając, że Sąd I instancji pominął jego oświadczenie, z którego wynika, że nie posiada on majątku oraz że stracił pracę i nie ma możliwości zamieszkiwania we własnym mieszkaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.

Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie Sądu I instancji było efektem obiektywnej oceny sytuacji majątkowej skarżącej na podstawie przedłożonych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że brak było podstaw do zwolnienia skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, które, co wymaga podkreślenia, zamykają się na obecnym etapie postępowania w kwocie 100 zł (wpis sądowy od skargi kasacyjnej). Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia mają dochody osiągane przez skarżącego w momencie składania wniosku, które niewątpliwie umożliwiały mu uiszczenie kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.

Skarżący wskazuje na utratę zatrudnienia i brak możliwości korzystania z mieszkania. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie w przypadku złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który byłby rozpatrywany przez pryzmat zmiany okoliczności (art. 165 p.p.s.a.), natomiast w niniejszym postępowaniu Sąd I instancji zobowiązany był oceniać wniosek zgodnie z okolicznościami z daty jego złożenia.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.