Postanowienie NSA z 14 stycznia 2016 r., II OZ 5/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 409/15 w przedmiocie prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Zdzisław Kostka przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 27 października 2015 r., sygnatura akt II SA/Bd 409/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania skarżącej M. J. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oraz zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 260, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 255 p.p.s.a. stwierdził, że skarżąca, składając wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodał, że analizy informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej dokonał jedynie w oparciu o informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż pomimo wezwania wystosowanego w trybie art. 255 p.p.s.a., skarżąca nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. I tak – jak stwierdził Sąd pierwszej instancji – z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca zamieszkuje w Wielkiej Brytanii, ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 7 i 4 lat, uzyskuje dochód [...] zł miesięcznie (na który składają się: zasiłek dla bezrobotnych oraz zasiłek z pomocy społecznej; kwota po przeliczeniu na PLN). Ponadto skarżąca posiada dwie działki budowlane o powierzchni 3.000 m² i 1.237 m². Nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Deklarowane wydatki związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł miesięcznie. Przyjmując te informacje za zbyt ogólne Sąd stwierdził, że nie można uznać, by skarżąca wyjaśniła okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. Dodał, że prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku, a w omawianej sprawie nie sposób ocenić, czy taka sytuacja występuje.

Skarżąca w zażaleniu podniosła, że w złożonym oświadczeniu wykazała, iż wszystkie uzyskiwane środki pieniężne przeznacza na bieżące utrzymanie. Nie ma więc żadnych oszczędności. Dodała, że opiekując się dziećmi, nie miała możliwości sporządzenia "comiesięcznych sprawozdań" wymaganych przez Sąd pierwszej instancji. Poza tym, mieszkając w Wielkiej Brytanii, potrzebowała dłuższego czasu, niż wyznaczony przez Sąd, na ich dostarczenie. Zaznaczyła również, że posiadane działki budowlane nie tylko nie przynoszą dochodu, lecz generują koszty. Wielokrotne próby ich sprzedaży okazały się bezskuteczne.

Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Oceniając sytuację finansową i rodzinną skarżącej oraz opierając się jedynie o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, nie można odmówić racji Sądowi pierwszej instancji, gdy wskazuje na to, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sprawie tej faktem jest, że skarżąca nie skorzystała z możliwości przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Nie przedłożyła bowiem, pomimo wezwania, żadnego dokumentu potwierdzającego prawdziwość oświadczeń zawartych we wniosku. Przy tym argument co do braku możliwości sporządzenia i dostarczenia wymienionej w wezwaniu Sądu dokumentacji, w terminie 10 dni, z uwagi na mieszkanie w Wielkiej Brytanii i opiekowanie się dziećmi, uznać należy za nietrafny. Termin wyznaczony przez Sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., jako termin sądowy, może być wydłużony, jednak skarżąca w żaden sposób nie odniosła się do wystosowanego do niej wezwania. Również do zażalenia nie dołączyła dokumentów, do których przedłożenia została wezwana. Sąd pierwszej instancji oceniając zatem sytuację skarżącej w oparciu jedynie o informacje zawarte we wniosku słusznie doszedł do przekonania, że nie są one wystarczające by stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadnie zatem odmówił udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie skarżącej również pozbawione jest argumentów, które pozwoliłyby na dokonanie odmiennej oceny jej sytuacji materialnej, niż wynikająca z zaskarżonego postanowienia. Skarżąca, nawet jeżeli utrzymuje się w Wielkiej Brytanii jedynie z zasiłków, nie należy do osób ubogich. Sama deklarowana wysokość tych zasiłków, pozwalająca na zaspokojenie wszystkich bieżących potrzeb trzyosobowej rodziny oraz posiadanie majątku, w postaci dwóch działek budowlanych, wykluczają co do zasady możliwość udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym. Okoliczności te sytuują bowiem skarżącą w znacznie lepszej sytuacji niż wiele osób, które otrzymują prawo pomocy, gdyż nie posiadają żadnej nieruchomości, bądź należą do osób o bardzo niskich dochodach lub są całkowicie tych dochodów pozbawieni i nie są w stanie pokryć nawet podstawowych potrzeb życiowych.

W tym stanie sprawy NSA uznał, że skarżąca nie należy do osób żyjących w ubóstwie, w stosunku do których powinno być realizowane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne.

W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.