Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącemu Z. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lipca 2008 r., zn. [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu nie była wystarczająco przekonująca, aby przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący nie dookreślił okoliczności pilnego wyjazdu w sprawach rodzinnych, nie wskazał jak długo ten wyjazd trwał, ani nie wyjaśnił dlaczego nie skorzystał z pomocy innej osoby. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu własnych spraw, co wyklucza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
W zażaleniu Z. M. podniósł, że w dniu 22 października 2008 r. w godzinach porannych w sposób nieoczekiwany musiał zająć się swoją matką, która ma 85 lat i wymaga stałej opieki. Dopiero następnego dnia w godzinach wieczornych, kiedy stan matki się ustabilizował a z pomocą przyjechała siostra skarżącego, mógł on zająć się własnymi sprawami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie należało uwzględnić. O braku winy można mówić wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Określona zaś przeszkoda w dochowaniu terminu była trudna lub niemożliwa do przewidzenia. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (złożonym dwa dni po upływie wyznaczonego terminu) skarżący wskazał, że niedotrzymanie terminu spowodowane było wyjazdem w sprawach rodzinnych, a do wniosku tego załączył dowód uiszczenia wpisu w dniu 24 października 2008 r. w kasie Sądu.
Podkreślić należy, że rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy mieć na uwadze prawo strony do rozpoznania skargi przez Sąd. Przepis art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazuje, iż we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu - a zatem uzasadnić wniosek okolicznościami, które wskazują, że strona nie miała możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. Uprawdopodobnienie wniosku nie oznacza konieczności dowiedzenia wskazywanych jako przyczynę uchybienia terminu okoliczności.
Skarżący we wniosku stwierdził, że w istocie terminowi uchybił, ale podniósł, że zaszły okoliczności, które nie pozwoliły mu na dochowanie terminu, a jednocześnie z wnioskiem uiścił wpis sądowy. Oceniając podane we wniosku przyczyny uchybienia terminu należy mieć na względzie, że celem przepisów art. 220 § 1, 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zapewnienie sprawności wszczętego postępowania, i pod tym kątem osądzić niedochowanie przez stronę terminu.
Mając na uwadze okoliczności powołane w zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu (nagła konieczność sprawowania opieki na matką) w niniejszej sprawie zażalenie należało uwzględnić.
Nie można pominąć także faktu, że w toku postępowania przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r., a wniosek o przywrócenie terminu dotyczył obowiązku uiszczenia wpisu.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.