Postanowienie NSA z 26 stycznia 2016 r., II OZ 50/16

Wydany

26 stycznia 2016 r.

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 stycznia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1150/15 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego

Skład

Sędzia NSA Robert Sawuła

Sprawa

w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krakowie z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1150/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Krakowie odmówił A. J. przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej MWLW) w Krakowie z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 2 listopada 2015 r. sąd ten odrzucił skargę A. J. na decyzję MWLW w Krakowie z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...], z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi.

Pismem z dnia 17 listopada 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu dokonując jednocześnie wpłaty wpisu.

W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na czynności zawodowe w okresie od 13 do 23 października 2015 r. przebywał za granicą, a korespondencję odebrał za niego brat, przy czym nie poinformował skarżącego o tym fakcie. Skarżący wskazał, że nie upoważniał swojego brata do odbioru korespondencji. Do wniosku dołączono oświadczenie brata skarżącego – P. J., że odebrał korespondencję i poinformował o tym skarżącego dopiero po paru dniach.

Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że trudno dać było wiarę powyższemu twierdzeniu skarżącego, gdyż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż skarżący odebrał powyższe wezwanie osobiście. Zaznaczona jest w punkcie 1 zwrotnego potwierdzenia odbioru kratka pierwsza doręczono adresatowi. Sąd wojewódzki zauważył, że podpis złożony w dniu 14 października 2015 r. na potwierdzeniu odbioru przesyłki WSA w Krakowie z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1150/15 zaw. "odpis zarz. o opłatę" nie jest tożsamy z podpisem P. J., brata skarżącego, zawartym w oświadczeniu z dnia 17 listopada 2015 r.

Ponadto sąd I instancji wskazał, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż wezwanie odebrał brat skarżącego byłoby to również doręczenie prawidłowe.

W związku z tym, zdaniem tegoż sądu, skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób swojego braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. J., który zaskarżył je w całości i zarzucił:

1. naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że strona skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi na decyzję MWLW w Krakowie z dnia [...] lipca 2015 r.,
2. naruszenie art. 87 § 2 Ppsa poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności uchybienia terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego,
3. naruszenie art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 166 Ppsa poprzez nieodniesienie się przez sąd I instancji w uzasadnieniu do wszelkich zarzutów i całościowego stanowiska skarżącego podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 185 § 1 Ppsa w zw. z art. 197 § 2 Ppsa wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości bądź względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Wnosi także o wstrzymanie wykonania decyzji MWLW w Krakowie z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] do czasu rozstrzygnięcia niniejszego zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 Ppsa, tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 Ppsa), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 Ppsa), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 Ppsa) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 Ppsa). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.

Stwierdzić trzeba, że w okolicznościach sprawy skarżący nie wskazał na zaistnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie stanowiska sądu I instancji, co do braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności, jaką było wniesienie skargi.

W niniejszej sprawie sąd I instancji prawidłowo ocenił, że podniesione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do usunięcia braków skargi. Przede wszystkim skarżący, składając wniosek o przywrócenie terminu i przedmiotowe zażalenie, nie uprawdopodobnił, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została wydania innej osobie niż jej adresat. Złożony bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpis nie jest tożsamy z podpisem P. J., brata skarżącego, a co więcej – wskazuje na to, że jest to podpis skarżącego. Okoliczność tę potwierdza adnotacja pracownika FUP [...] na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wskazująca że przesyłkę wydano adresatowi. Jako kontrdowód skarżący przedstawił zaś oświadczenie brata – P. J., że to on odebrał przesyłkę. Okoliczności tej nie potwierdza jednak znajdujący się w aktach sprawy omawiany dowód doręczenia.

Nawet jednak gdyby przyjąć założenie, że wezwanie odebrał brat skarżącego, byłoby to również doręczenie prawidłowe. W myśl art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.), w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także i w takim wypadku skarżący nie wykazał się bowiem wymaganą w danej sytuacji starannością, przejawiającą się w podjęciu działań, mogących stanowić okoliczności wyłączające jego winę. Skarżący nie powinien biernie oczekiwać na informacje od swojego brata na temat przychodzącej korespondencji, mógł z własnej inicjatywy zatelefonować i upewnić się, czy nie otrzymał ważnej dla niego przesyłki poleconej, szczególnie mając na uwadze fakt zainicjowania postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto, w uzasadnieniu wniosku skarżący podnosił, że nie upoważniał swojego brata do odbioru korespondencji. Wobec takiej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje powodu, dlaczego skarżący na etapie wniesienia skargi do sądu wojewódzkiego nie ustanowił osoby odpowiedzialnej do odbioru nadesłanej korespondencji. Podniesione okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie tylko nie wykazał się wymaganą w danych okolicznościach starannością w dbaniu o własne interesy, a wręcz dopuścił się niedbalstwa.

Skarżący wyjeżdżając za granicę (czego zresztą nie uprawdopodobnił), wiedząc że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych. Jeżeli skarżący nie podjął takich czynności, to nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W sytuacji, gdy skarżący zdecydował się na wyjazd zagraniczny i ewentualny odbiór korespondencji spoczywał na jego bracie, to ponosi tego konsekwencje.

W konsekwencji trafnie sąd I instancji uznał, że w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek zawartych w art. 86 § 1 Ppsa w postaci wykazania braku winy i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w całości argumentację przedstawioną przez WSA w Krakowie.

Za nieuzasadniony należało uznać podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 141 § 4 Ppsa. Naruszenie tego przepisu ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny i prawny sprawy został przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia przez sąd I instancji w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. WSA w Krakowie przedstawił wszystkie okoliczności faktyczne relewantne dla sprawy, a także przytoczył i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, a następnie dokonał subsumcji normy prawnej. To, że skarżący nie jest usatysfakcjonowany brakiem rozwinięcia niektórych argumentów wniosku w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, nie dawało podstaw do przyjęcia, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa jest trafny.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.