Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt SNP 2/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie W.F. na postanowienie tego Sądu z dnia 2 stycznia 2015 r. odrzucającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, którego odpis doręczono W.F. w dniu 2 lutego 2015 r. wraz z pouczeniem o trybie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (dowód doręczenia: k. 131 akt sądowych).
W piśmie procesowym nadanym w dniu 9 lutego 2015 r. W.F. wniósł zażalenie na wskazane postanowienie. W zażaleniu podniósł, że skarżone postanowienie wydała sędzia podlegająca wyłączeniu na mocy art. 285i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a."). Skarżący zarzucił, że kwestionowane postanowienie jest dowodem na brak bezstronności sędziów i niechętne nastawienie do jego osoby, gdyż w jego uzasadnieniu nie napisano, iż skarżący twierdzi, że na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 305/13) utrzymano w mocy postanowienie DWINB, którego organ w sposób oczywisty nie miał prawa wydać. Zdaniem skarżącego sentencja postanowienia z dnia 2 stycznia 2015 r. (sygn. akt SNP 2/14) jest słuszna, ale wskazane przez skarżącego naruszenia prawa stanowią dowód na rażące naruszenie prawa. Nadto skarżący dodał, że sformułowanie jego skargi dotyczące wznowienia postępowania było stosowaną w takich sytuacjach formą złożenia skargi "z ostrożności procesowej".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r. odrzucił zażalenie. Sąd I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 285I p.p.s.a. odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku ma przepis art. 175 § 1 p.p.s.a., który przewiduje, że skarga taka powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Skarga W.F. została odrzucona, gdyż sporządził ją skarżący osobiście. Na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku służy zażalenie. Jednak zgodnie ze wspomnianym art. 285I p.p.s.a. zastosowanie znajdzie przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., w myśl którego zażalenie w tym wypadku powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W.F. wniósł zażalenie, które sporządził osobiście, a zatem podlega ono odrzuceniu.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w zażaleniu Sąd I instancji wyjaśnił, że przepis art. 285i § 1 p.p.s.a. reguluje skład Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanego do rozpoznania skargi, w którym to składzie osobowym nie może się znaleźć sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Przy czym, zdaniem sądu, przepis art. 285i § 2 p.p.s.a musi być odczytywany w połączeniu z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. w zakresie, w jakim odnosi się do składu sądu dla celów wydania orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty, nie zaś dla rozstrzygnięcia kwestii incydentalnej w toku postępowania.
Nadto wskazał, że zgodnie z art. 285f § 1 i § 3 badanie wymogów formalnych skargi należy do sądu, który wydał wyrok objęty skargą. W postępowaniu tym stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Z tego względu Sąd I instancji przywołał ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną (zob. uchwała NSA z 23 maja 2005 r., sygn. akt I OPS 3/05, ONSAiWSA 2005, Nr 6, poz. 110). Na mocy wspomnianego już odesłania, pogląd przyjęty we wskazanej uchwale NSA odnieść należało do wydania postanowienia na mocy art. 285f § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji zauważył, że z akt sprawy wynika, iż skarżący otrzymywał z Wydziału Informacji Sądowej stosowne pouczenia, co należy uznać za wystarczające zadośćuczynienie obowiązkowi informacyjnemu sądu wynikającemu z art. 6 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W.F. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie i zmianę postanowienia z dnia 2 stycznia 2015 r. Zdaniem skarżącego zażalenie na postanowienie SNP 2/14 nie podlegało pod "przymus adwokacki", ponieważ było zażaleniem na odrzucenie skargi. Tymczasem przepis art. 285l p.p.s.a. ma zastosowanie do postępowania wszczętego wskutek skargi, co przecież nie nastąpiło. Skarżący podkreślił, że zażalenie sporządził ściśle według doręczonego mu pouczenia Sądu I instancji, w którym nie wskazano na "przymus adwokacki". Zdaniem skarżącego przepis art. 285i § 2 p.p.s.a. jest tożsamy z art. 18 § 3 p.p.s.a. (dla skargi o wznowienie postępowania) – na który wskazuje cytowana przez Sąd I instancji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego I OPS 3/05 – jako wyłączający sędziego z badania formalnego złożonej skargi. Zdaniem skarżącego Sędzia Halina Kremis była wyłączona zarówno z mocy art. 18 § 3 p.p.s.a. jak i z mocy art. 285 § 2 p.p.s.a., gdyż przepis ten obejmuje badanie wymogów formalnych złożonej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu administracyjnego powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego albo podmioty, o których mowa w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., stosownie do art. 194 § 4 w zw. z art. 285l p.p.s.a. Naruszenie wskazanego wyżej obowiązku skutkuje natomiast odrzuceniem wniesionego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zważywszy zatem, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 stycznia 2015 r. zostało sporządzone osobiście przez W.F., który ani nie jest radcą prawnym, ani adwokatem, jak również nie należy do kręgu osób, o których mowa w art. 175 § 2 p.p.s.a., Sąd I instancji prawidłowo odrzucił zażalenie.
Ponadto wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II ONP 1/10, stwierdził, że niesporządzenie skargi kasacyjnej, a zatem i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. nie jest brakiem formalnym, który podlegałby uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny, czyniący taką skargę niedopuszczalną.
Odnosząc się zatem do pozostałych zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia art. 285 i § 2 oraz art. 18 § 3 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż mogłyby one być przedmiotem badania w niniejszej sprawie jedynie w sytuacji skutecznego wniesienia zażalenia W.F. na postanowienie Sądu wojewódzkiego z dnia 2 stycznia 2015 r., sygn. akt SNP 2/14, tzn. nieobciążonego nieusuwalnym brakiem formalnym jakim jest jego sporządzenie przez osobę do tego nieuprawnioną zgodnie z dyspozycją art. 175 p.p.s.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma wystarczających podstaw i oddalił je na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.