Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem sąd I instancji odmówił skarżącemu stowarzyszeniu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnienie postanowienia podaje że ubiegając się o przyznanie prawa pomocy strona oświadczyła że jest stowarzyszeniem zwykłym założonym przez 3 osoby, w którym obecnie działają czterej członkowie oraz jeden wolontariusz. Stowarzyszenie nie pobiera składek członkowskich, a kwoty wynikające z regulaminowej działalności stowarzyszenia ponoszą indywidualnie członkowie prowadzący daną sprawę a opłata 100-200 zł jest ponad możliwości finansowe jego członków.
Sąd I instancji podniósł że zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach /Dz.U. z 2001 r. Nr.79 poz. 855 ze zm./ stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Skarżące stowarzyszenie chcąc realizować regulaminową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów w tym kosztów w postępowaniu sądowo administracyjnym. Rezygnacja z pobierania składek będących określonym ustawowo źródłem finansowania stowarzyszenia zwykłego nie może wobec tego stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W zażaleniu strona wyjaśnia że nie pobiera składek dlatego że w toku czynności rejestracyjnych czyniono trudności z tego powodu i w pierwszym regulaminie składki były przewidziane lecz z przyczyn niewiadomych wykreślenie tego punktu było warunkiem wpisu do ewidencji stowarzyszeń. Zażalenie podtrzymuje oświadczenie złożone w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji co do swojego składu osobowego podnosząc że w momencie zakładania stowarzyszenia wysokość opłat sądowych była 10x niższa niż obecnie i dlatego podejmując działania członkowie stowarzyszenia nie wiedzieli jakie będą ponosić koszty, w tym nie przewidzieli takiego wzrostu opłat sądowych, które uniemożliwiają prawidłową działalność. Zażalenie podkreśla że członkami stowarzyszenia są osoby niemajętne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art.
- 42. ust 2 ustawy o stowarzyszeniach wyłącznym źródłem środków działalności stowarzyszenia zwykłego a takim stowarzyszeniem jest strona skarżąca są składki osób tworzących takie stowarzyszenie.
Według twierdzeń skarżącego nie ustaliło ono dla swej działalności składek i nie ma w związku z tym środków na swoją działalność. Trafnie w tych okolicznościach sąd I instancji ocenił że sama strona pozbawiła się środków finansowych zapewniających jej prawidłowe działanie i wobec tego ze swojego zaniechania nie może wyprowadzać uprawnienia do korzystania z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy że stowarzyszenie zwykłe jest organizacją dobrowolną i jeśli jego członkowie w takiej formie zamierzyli prowadzenie statutowej działalności to winni stosować się do uregulowań ustawowych przewidujących, że środkami finansowymi na prowadzenie takiej działalności są składki członkowskie. nie może zatem z zaniechania ustalenia takich składek wyprowadzać uprawnienia do zwolnienia od kosztów sądowych na gruncie art. 246 §2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.
Nr.153 poz. 1270/. W świetle art. 40 ustawy o stowarzyszeniach założyciele skarżącego nie musieli, ulegać sugestiom organu administracji co do treści regulaminu w zakresie składek i podawane w tej mierze okoliczności nie mają znaczenia w rozpoznawanej sprawie.
Podnieść również należy że wydatkowanie środków na wpis od skargi nie musi oznaczać trwałego uszczerbku w środkach finansowych stowarzyszenia, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżącemu należy się od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 184 i art. 197 cytowanej wyżej ustawy orzeczono jak w sentencji