Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 257/21 w sprawie ze skarg H. C.-K., B. K. i D. K., odmówił H. C.-K. (dalej określanej jako skarżąca) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniami z dnia 26 lutego 2021 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi oraz usunięcia jej braków formalnych przez złożenie 5 odpisów skargi. Podkreślił zarazem, że oba wezwania otrzymała w tym samym dniu, tj. 11 marca 2021 r., a w terminie do uzupełnienia braków nadała przesyłkę pocztową zawierającą wymagane odpisy skargi.
W ocenie Sądu okoliczność ta wskazuje, że skoro skarżąca była w stanie udać się do urzędu pocztowego celem nadania przesyłki, mogła też uiścić tam żądany wpis sądowy od skargi. Sąd argumentował, że nawet jeżeli skarżąca przesyłki nie nadała osobiście, to podaje to w wątpliwość twierdzenie, że nie mogła nikogo upoważnić do dokonania tej czynności. Zdaniem Sądu nie może być sporu co do tego, że osoba, która udała się w dniu 17 marca 2021 r. na pocztę w celu wysłania korespondencji do Sądu (bez względu na to, czy była to sama skarżąca, czy osoba działająca na jej prośbę), mogła wpłacić w tym samym urzędzie wpis sądowy.
Dodatkowo Sąd zauważył, że z przesłanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu potwierdzenia przyjęcia przelewu do realizacji datowanego na dzień 12 kwietnia 2021 r. wynika, że kwota 500 zł tytułem wpisu od skargi została uiszczona za pośrednictwem bankowości internetowej. Wskazuje na to zarówno adnotacja, iż dokument elektroniczny został sporządzony w systemie informatycznym PKO Banku Polskiego S.A., jak i przede wszystkim informacja o akceptacji operacji kodem SMS przekazanym na numer telefonu. Tym samym, zdaniem Sądu, skoro skarżąca dysponuje dostępem do bankowości internetowej, mogła uiścić wpis sądowy w zakreślonym terminie za pośrednictwem internetu.
Sąd nie zgodził się także, aby stan zdrowia skarżącej usprawiedliwiał uchybienie terminu, gdyż do zażalenia na postanowienie z dnia 6 kwietnia 2021 r. o odrzuceniu skargi skarżącej dołączone zostały kopie dwóch skierowań lekarskich, jednak datowane na dni 26 marca 2021 r. i 16 kwietnia 2021 r. Sąd stwierdził zatem, że dotyczą one okresu po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, czyli po dniu 18 marca 2021 r.
Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Odnotowania wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2021 r. odrzucił skargę skarżącej na opisaną na wstępie decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 11 grudnia 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.) sąd przywróci termin do dokonania czynności procesowej, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybiła terminowi bez swojej winy.
W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przyjmuje się także, że przy ocenie winy pożądany jest zachowanie kompromisu polegającego na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernego formalizmu, nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Brak winy wnioskodawca winien jednak uprawdopodobnić w sposób graniczący z pewnością.
Sąd pierwszej instancji, mając na uwadze przedstawione wyżej zasady, trafnie ocenił, że okoliczności podane przez skarżącą nie świadczą o braku jej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Przede wszystkim zgodzić się trzeba ze spostrzeżeniem Sądu pierwszej instancji, że skoro skarżąca w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnego i fiskalnego skargi nadała w placówce pocztowej, czy to osobiście czy też za pomocą osoby trzeciej, przesyłkę pocztową zawierającą wymagane odpisy skargi, to w tej sytuacji mogła uiścić zarazem stosowny wpis sądowy. Kwestionowana w zażaleniu konstatacja Sądu o możliwości uiszczenia opłaty sądowej za pośrednictwem bankowości elektronicznej, z uwagi na wskazaną okoliczność, nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca w dniu 17 marca 2021 r. podjęła próbę nadania skardze dalszego biegu, przy czym uczyniła to niedopełniając ciążącego na niej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca nie twierdzi zaś, że nie dysponowała wówczas odpowiednią ilością środków pieniężnych, a zatem nie miała możliwości wykonania przelewu środków na rachunek Sądu.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje złego stanu zdrowia skarżącej, ale do wykazania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej należało uprawdopodobnić, że stan zdrowia od 11 marca 2021 r. do 18 marca 2021 r. był na tyle zły, że uniemożliwił skarżącej działanie zmierzające do uiszczenia opłaty sądowej. Tymczasem, jak już wskazano, w dniu 17 marca 2021 r. skarżąca uzupełniła brak formalny skargi. Istniała więc realna możliwość powiadomienia Sądu o niemożności uiszczenia opłaty sądowej, czego nie uczyniła. Ze znajdujących się w aktach sprawy skierowań do poradni specjalistycznych wynika, że wystawiono je w dniach 26 marca 2021 r. oraz 16 kwietnia 2021 r., zatem już po upływie zakreślonego przez Sąd terminu. Podkreślenia wymaga, że zasadniczo choroba stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, jednakże pod pewnymi warunkami. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter nagły bądź musi wystąpić nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (zob. postanowienia NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I GZ 173/11, LEX nr 1069564 oraz z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 846/11, LEX nr 966297). Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak, aby w okresie od 11 marca 2021 r. do 18 marca 2021 r. takie okoliczności po jej stronie wystąpiły.
W konsekwencji należało stwierdzić, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a w zażaleniu tej trafnej konkluzji nie podważono.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.