Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 282/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi M. G. (dalej "skarżąca") na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2024 r. w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że argumentacja wniosku sprowadza się do wskazania, że rozstrzygnięcie jest krzywdzące, gdyż godzi w prawo własności i nie ustala, na czyj koszt należy wykonać prace budowlane związane z odbudową zlikwidowanej studzienki, a także, że brak jest dokumentacji i pozwolenia, w oparciu o które można legalnie wykonać decyzję. Strona nie wykazała jednakże w oparciu o odpowiednią dokumentację jakichkolwiek kwot związanych z kosztami wykonania wymaganych decyzją robót budowlanych ani wpływu tych kosztów na jej sytuację finansową. Niemniej Sąd I instancji stwierdził, że odtworzenie zasypanej studzienki kanalizacyjnej wraz z udrożnieniem wlotu przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej to kosztowne i czasochłonne roboty budowlane.
Ponadto mogłyby one okresowo wpłynąć na funkcjonowanie przyłącza odprowadzającego ścieki sanitarne z budynku znajdującego się przy ul. [...], co również mogłoby spowodować niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, w tym przypadku także po stronie właściciela nieruchomości o nr ew. [...]. Należy podkreślić, że w opisanej sytuacji przewrócenie stanu poprzedniego w razie uznania w wyniku kontroli sądowej, że nałożenie na skarżącą przedmiotowych obowiązków nie odpowiada prawu, może być znacznie utrudnione, co z kolei wypełnia drugą z przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania L. R., zaskarżając je w całości. Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Sądu naruszenie:
- - art. 61 § 3 p.p.s.a. - poprzez niesłuszne i błędne zastosowanie tego przepisu w istniejącym stanie faktycznym.
- - art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 133 p.p.s.a. poprzez oparcie się na błędnym (skarżąca nie powołuje się w swoim wniosku na ustawowe kryteria wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji) i na gołosłownym uzasadnieniu wniosku strony nie popartym żadnymi dowodami mającymi na celu uprawdopodobnienie wystąpienia przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania decyzji
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Przechodząc do oceny samych przesłanek zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie należy podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu występują przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Strona nie wykazała takich przesłanek, nie wskazując choćby kosztów nakazanych robót.
Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonanie decyzji w przedmiocie robót budowlanych przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem. Niemniej jednak każdą sprawę należy rozpatrywać indywidualnie pod kątem niebezpieczeństwa jakie niesie za sobą utrzymanie stanu istniejącego w dniu wydania decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd prawomocnym wyrokiem.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dostrzegł, że w podstawie prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją) znalazł się art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie doszło do łącznego wystąpienia przesłanek z ww. przepisu, tj. możliwości wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi, mienia bądź środowiska. Organ stwierdził, że bez udrożnienia przedmiotowej studzienki brak jest możliwości prawidłowego funkcjonowania przyłącza sanitarnego odprowadzającego ścieki sanitarne z budynku przy ul. [...] w B. W zaistniałej sytuacji wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jawi się jako większe ryzyko niż jej wykonanie i ewentualny proces odszkodowawczy w przypadku wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
W oparciu o powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.