Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1541/16, po rozpoznaniu wniosku P. M., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...].
Skarżący w swoim wniosku podał, że decyzja została wydana bez uwzględnienia jego stanowiska. Skarżący siedem lat temu skierował do organu informację o samowoli budowlanej właściciela nieruchomości przy ul. Trzykrotki 32 - ogrodzenia z litego muru oraz podniesienia i utwardzenia nawierzchni, co zmusiło skarżącego do modernizacji części jego ogrodzenia. W ocenie skarżącego decyzja jest niezgodna z prawem.
Dalej Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Dopiero w przypadku, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, którą jest decyzja organu II instancji.
Skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia 28 stycznia 2016 r., czyli organu I instancji. Z wniosku wynika jednoznacznie, że skarżący domaga się wstrzymania wykonania jedynie decyzji organu I instancji, a zakres wniosku nie obejmuje decyzji organu II instancji (Mazowieckiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r.). Tymczasem nadal skuteczna jest decyzja Mazowieckiego WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB dla m.st. Warszawy.
Sąd dodatkowo podkreślił, że nawet w przypadku złożenia przez skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie odniósłby on skutku, ponieważ warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest przedstawienie przez wnioskodawcę okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony, jak i wyliczenie spodziewanych negatywnych skutków.
Nie można uznać za wystarczające jedynie złożenie wniosku, ani również przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W ocenie Sądu skarżący ograniczył się jedynie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji i pomimo ciążącego na nim obowiązku nie podjął trudu uzasadnienia wniosku, ani nie wskazał na okoliczności, które powodowałyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z tych względów Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił, że pomimo tego, że do sprawy załączył szereg dokumentów i wyjaśnień, Sąd nie wziął ich pod uwagę. Wszelkie kwestie dotyczące sprawy chciał przedstawić osobiście w Sądzie, gdyż "procesy niejawne" nie pozwalają na odniesienie się do faktów, a co za tym idzie pozbawiają skarżącego możności działania przez Sądem oraz udowodnienia prawdy obiektywnej. Wskazał, że od początku postępowania naruszone zostało prawo. Do zażalenia dołączona została dokumentacja fotograficzna spornego ogrodzenia wraz z opisem, z którego wynika, że ogrodzenie pełni funkcję ochronną przed zalewaniem posesji skarżącego oraz urządzeń elektrycznych znajdujących się w granicy nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że sąd ma możliwość wstrzymania wykonania nie tylko zaskarżonego aktu, ale też innych aktów wydanych lub podjętych w granicach tej samej sprawy, rozumianej w sensie materialnoprawnym. O szerokich ramach ochrony tymczasowej decyduje to, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć także aktów wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy".
W rozpoznawanej sprawie nie powinno budzić wątpliwości, że zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak też decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 28 stycznia 2016 r. orzekające o nakazie rozbiórki wydane zostały w granicach tej samej sprawy. Strona skarżąca w swoim wniosku domagała się wyłącznie wstrzymania wykonania decyzji wydanej przez organ I instancji. Niewątpliwie zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, że zasadniczo orzeczenie o wstrzymaniu wykonania w pierwszej kolejności dotyczy zaskarżonego aktu, a w dalszej kolejności innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Nie ma jednak podstaw, aby uznawać tą regułę za bezwzględną w tym znaczeniu, że nie jest możliwe wstrzymanie wyłącznie innego aktu niż zaskarżony, o ile został on wydany w granicach tej samej sprawy (por. postanowienia NSA: z dnia 12 grudnia 2013 r., I OSK 2861/13, z dnia 16 stycznia 2014 r. II OZ 1231/13). Decydujące powinno być to jaki jest charakter i przedmiot decyzji kwestionowanej przez stronę skarżącą, domagającą się ochrony tymczasowej.
Dalej zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony. Nie podano bowiem okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub wywoływałoby trudne do odwrócenia skutki.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ten brak wniosku miał charakter braku usuwalnego. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że w sytuacji braków we wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 338 oraz powołane tam orzecznictwo).
Zauważyć należy, iż Sąd Wojewódzki wydając zaskarżone postanowienie, nie skorzystał z możliwości, jaką stwarza przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. i nie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając bowiem na uwadze to, co wynika z akt sprawy, należało przyjąć, że powołana przez skarżącego w zażaleniu okoliczności nie są wystarczające do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Ogólnikowe wywody strony, dotyczące obawy związanej z powstaniem szkody w majątku, w wyniku zalewania posesji wodami opadowymi nie pozwalają uznać, iż wykonanie wskazanej decyzji spowoduje po stronie skarżącej powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody.
Mając na uwadze pozostałe argumenty powołane przez skarżącego związane z nieprawidłowościami w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz wadliwością zaskarżonej decyzji podkreślić należy, że są to okoliczności dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy i nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania wskazanej decyzji.
Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnym do odwrócenia skutkom. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być łączona z merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co czyniło zasadnym wydanie przez Sąd Wojewódzki zaskarżonego postanowienia.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.