Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 468/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. Z. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżąca orientowała się co do sposobu wniesienia skargi, a zaniedbanie skarżącej w tym zakresie jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, co uniemożliwia przyjęcie, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Sąd podniósł również, iż nieznajomość prawa, w tym również w zakresie sposobu wniesienia skargi nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. Z. przedmiotowemu postanowieniu zarzucając błędną wykładnię art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca orientowała się co do sposobu wniesienia skargi i nie zachowała staranności w prowadzeniu własnych spraw, a tym samym uchybiła terminowi do wniesienia skargi z własnej winy.
W odpowiedzi na zażalenie Rada m.st. Warszawy wniosła o oddalenie zażalenia skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, stała się przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, na skutek której wydane zostało prawomocne postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wiążące w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do samego wniosku o przywrócenie terminu podkreślić należy, że stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a.
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności.
Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637).
Okoliczności przedstawione przez M. Z. nie uprawdopodabniają braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa w zakresie sposobu i terminu wniesienia skargi nie stanowi bowiem podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nieznajomość prawa nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04, LEX nr 302279). Okoliczność ta nie mogła odnieść zamierzonego skutku także dlatego, iż jak niewadliwie wskazał Sąd pierwszej instancji skarżąca sama przyznała, że omyłkowo zaadresowała kopertę zawierającej skargę, wpisując jako adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a nie jak widniało w samej skardze Radę Miasta Stołecznego Warszawy.
Ponadto jak wynika z akt sprawy, w tym z uzasadnienia odpowiedzi na zażalenie procedura składania skarg na uchwały organów samorządu terytorialnego była skarżącej znana, albowiem z jej skargi toczyło się już postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego m.st. Warszawy. W postępowaniu tym co prawda skarga została odrzucona z uwagi na brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jednakże strona zachowała termin do złożenia skargi, prawidłowo kierując ją do Sądu za pośrednictwem organu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.