Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 13/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Stowarzyszenia "S." z siedzibą w R. (dalej jako Stowarzyszenie lub skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 9 stycznia 2017 r. skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane m.in. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa dla M. W. do występowania w imieniu Stowarzyszenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, ewentualnie poprzez podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi skarżące Stowarzyszenie nadesłało uchwałę o powołaniu Stowarzyszenia, listę członków oraz pełnomocnictwo udzielone M. W. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w myśl art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej "P.p.s.a.") do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Sąd wskazał, że z dokumentów nadesłanych przez skarżące Stowarzyszenie wynikało, że zalicza się ono do stowarzyszeń zwykłych. Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12 oraz z 14 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2966/12, a także postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 174/17; http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżące Stowarzyszenie przedłożyło pełnomocnictwo dla M. W. do występowania w imieniu Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi. Porównanie dokumentu pełnomocnictwa z listą członków skarżącego Stowarzyszenie wskazuje, że pełnomocnictwo nie zostało podpisane przez wszystkich członków skarżącego Stowarzyszenia. Brak na nim podpisów U. B. i J. D. Skarżące Stowarzyszenie nie nadesłało również skargi podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie, domagając się jego uchylenia w całości, sprostowania i uzupełnienia części orzekającej, sprostowania i uzupełnienia uzasadnienia, przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, zwolnienia z kosztów sądowych od niniejszego zażalenia i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu wskazano, że Sąd niedokładnie określił przedmiot zaskarżonej decyzji nie wskazując, że "stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia" dotyczy inwestycji polegającej na budowie turbin wiatrowych. Błędnie określono przedłożone do akt zaświadczenie, które w rzeczywistości wydane zostało przez Starostwo Powiatowe w Ś. a nie w Ś. jak napisał Sąd.
Dalej Stowarzyszenie stwierdziło, że omyłkowo złożyło listę 18 członków Stowarzyszenia oraz regulaminu podpisanego przez 14 członków, albowiem aktualnie lista członków Stowarzyszenia wynosi 16 członków, ponieważ U. B. była obłożnie chora i zmarła, a J. D. wyprowadziła się do Środy Wielkopolskiej i zrezygnowała z członkowstwa ze względu na stan zdrowia.
Stowarzyszenie w zażaleniu stwierdziło, że składa wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (bez uzasadnienia) i załączyło aktualną listę członków oraz regulamin podpisany przez 16 członków Stowarzyszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że NSA rozpoznając środek odwoławczy jakim jest zażalenie zobligowany jest do oceny zasadności i prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, które jest przedmiotem zażalenia. Ocena ta sprowadza się do zbadania czy Sąd I instancji w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy podjął właściwe rozstrzygnięcie. NSA opiera się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w chwili podejmowania przez Sąd I instancji zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w okolicznościach sprawy wynikających z akt Sąd I instancji prawidłowo uznał, że braki formalne skargi złożonej przez Stowarzyszenie mimo wezwania do ich uzupełnienia nie zostały skutecznie uzupełnione.
Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 9 stycznia 2017 r. jednoznacznie wskazało, jakie czynności należało podjąć i jakie dokumenty przedstawić by stwierdzony brak formalny skargi wniesionej przez Stowarzyszenie, reprezentowane przez przedstawiciela M. W. został uzupełniony. Skoro dla potwierdzenia faktu umocowania M. W. do reprezentacji Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi wymagane było podpisanie tego upoważnienia przez wszystkich, aktualnych członków Stowarzyszenia to należało przedstawić ten dokument podpisany przez wszystkich członków tego Stowarzyszenia, którzy w chwili jego sporządzenia byli jego członkami. W tym celu należało także przedłożyć aktualną listę członków Stowarzyszenia.
Jak wynika z akt sprawy Sąd I instancji otrzymał wykaz członków Stowarzyszenia (k. 17), na którym było 18 członków. Z kolei uchwałę z dnia 1 września 2016 r. nr [...] w sprawie udzielenia M. W. pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia m.in. przed sądami administracyjnymi wszystkich instancji podpisało 16 członków. Sąd ustalił, że zabrakło podpisu Pani U. B. i J. D. W związku z tym Sąd I instancji, nie mając podstaw do twierdzenia, że dane o ilości członków Stowarzyszenia są nieaktualne prawidłowo uznał, że brak formalny w postaci właściwego umocowania przez wszystkich członków Stowarzyszenia nie został skutecznie uzupełniony.
W tych okolicznościach uznać należało, że M. W. nie miała umocowania do złożenia skargi w imieniu Stowarzyszenia - było ono nieskuteczne. Nie nadesłano także skargi podpisanej przez wszystkich, aktualnych członków Stowarzyszenia. Wobec tego złożona skarga posiadała braki formalne, które nie zostały uzupełnione w terminie pomimo stosownego wezwania, co musiało skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Okoliczności wskazane przez Stowarzyszenie w zażaleniu tj. choroba i śmierć Pani U. B., a także rezygnacja z członkostwa Pani J. D. nie zostały w jakikolwiek sposób potwierdzone stosownym dokumentem np. odpisem aktu zgonu czy oświadczeniem o rezygnacji z członkostwa w Stowarzyszeniu, co miałoby przypadać na dzień przed 1 września 2016 r. kiedy podjęto uchwałę o udzieleniu pełnomocnictwa. Omyłkowe złożenie listy członków wskazującej na 18 członków gdy, jak twierdzi Skarżący, wówczas było ich szesnastu nie daje podstaw do podważenia prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji.
Sąd dysponował dokumentacją przedłożoną przez Stowarzyszenie i orzekał w oparciu o nią. Znamienne jest, że dotychczas nie wykazano okoliczności świadczących o braku aktualności nadesłanej poprzednio listy członków Stowarzyszenia. Dokonane na etapie zażalenia przesłanie aktualnej listy członków zawierającej 16 członków nie podważa wcześniejszych ustaleń Sądu I instancji, a tym samym nie może prowadzić do podważenia wydanego postanowienia.
W zakresie podniesionych w zażaleniu wniosków o uzupełnienie sentencji i sprostowania uzasadnienia postanowienia, a także o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi czy zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu stwierdzić należy, że kwestie te nie mogą być oceniane w sprawie, której przedmiotem jest zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.