Uzasadnienie
- T. i S. T. wnieśli w dniu 8 grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VII z dnia 13 stycznia 2016 r. wezwano skarżących solidarnie do nadesłania 14 odpisów skargi i 15 egzemplarzy załącznika do niej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrali wezwanie 25 stycznia 2016 r., w związku z czym termin do jego wykonania upływał z dniem 1 lutego 2016 r.
W dniu 8 lutego 2016 r. skarżący nadesłali odpisy skargi (bez odpisów załącznika) oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, umotywowany tym, że skarżący są osobami schorowanymi i niepełnosprawnymi, w podeszłym wieku, i dopiero córka, która przyjechała się nimi zaopiekować, mogła zająć się wykonaniem zarządzenia.
Zarządzeniem z dnia 12 lutego 2016 r. wezwano skarżących solidarnie do uzupełnienia ww. wniosku poprzez nadesłanie 15 egzemplarzy załącznika do skargi, wskazanie, jakie choroby uniemożliwiły im wykonanie wezwania w terminie oraz nadesłanie kopii zaświadczeń lekarskich lub orzeczeń o niepełnosprawności (o ile je posiadają), a także wskazanie, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu, tzn. kiedy przyjechała ich córka, która pomogła im w wykonaniu wezwania. Na wykonanie zarządzenia zakreślono 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku wyłącznie w oparciu o posiadane dokumenty.
W odpowiedzi skarżący nadesłali 15 odpisów załącznika do skargi, kserokopie orzeczeń o niepełnosprawności obydwojga skarżących oraz oświadczenie, że córka przyjechała do nich 1 lutego 2016 r., zaś pismo z Sądu znalazła 4 lutego 2016 r. podczas robienia porządków, bowiem sami skarżący byli tak schorowani, że nie byli nawet w stanie wspomnieć o otrzymanej korespondencji.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 61/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił skarżącym termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd stwierdził, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że jak wynika z nadesłanych kserokopii orzeczeń o niepełnosprawności, obydwoje skarżący są niepełnosprawni w stopniu znacznym i wymagają stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący uchybili terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi bez swojej winy, albowiem ich stan zdrowia oraz podeszły wiek (obydwoje mają ponad osiemdziesiąt lat) mógł uniemożliwić im wykonanie zarządzenia Sądu w terminie.
Zażaleniem E.sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, że skarżący bez własnej winy uchybili terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że z zaskarżonego postanowienia nie wynika, żeby skarżący uchybili terminowi bez własnej winy. Fakt niepełnosprawności to stała okoliczność nie stanowiąca nagłej zmiany stanu życia wnioskujących o przywrócenie terminu. Mając świadomość swojego stanu zdrowia jak i prowadzonych spraw skarżący powinni zabezpieczyć swoje interesy a przynajmniej czuwać nad przychodzącą korespondencją, którą de facto odebrali. Mogli także ustanowić pełnomocnika skoro sami nie są zdolni do samodzielnej egzystencji bądź wystąpić o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponadto Spółka podkreśliła, że skarżący skarżą jej inwestycje do różnych organów zarówno w postępowaniach zwyczajnych jak i nadzwyczajnych i nie przeszkadza im w tym ani podeszły wiek ani też niepełnosprawność. Nie uchybiają też terminom w przedmiotowych postępowaniach.
W odpowiedzi na zażalenie skarżący wnieśli o jego oddalenie. Wskazali, że w związku z panującą zimą znacznie pogorszył się ich stan zdrowia - przeziębienie i towarzysząca mu gorączka, przy ich dotychczasowych dolegliwościach, wyłączyła ich z wszelkich spraw poza egzystencjalnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, w niniejszej sprawie skarżący uprawdopodobnili brak swojej winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że powołane powyżej przepisy ustanawiają obowiązek "uprawdopodobnienia", a nie "udowodnienia" przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu dla jego przywrócenia. Jakkolwiek zatem skarżący takiego braku winy nie udowodnili w sprawie, to uprawdopodobnili go w stopniu dostatecznym.
We wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi skarżący podnieśli, iż są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi i niepełnosprawnymi. Ponadto od pewnego czasu zmagają się z przeziębieniem. Z przesłanych na wezwanie Sądu I instancji orzeczeń Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia 30 stycznia 2009 r. i 18 stycznia 2011 r. wynika, że zarówno I. T jak i S. T. zostali zaliczeni na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności wymagającego konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z wniosku skarżących jak i pisma z dnia 25 lutego 2016 r. wynika natomiast, że mieszkają sami a przedmiotowy obowiązek uzupełnienia braków formalnych skargi wykonała ich córka, która przyjechała zaopiekować się nimi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wspomniane okoliczności stanowią uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Paradoksalnie wytknięta przez wnoszącą zażalenie Spółkę terminowość skarżących w innych postępowaniach świadczy o wyjątkowości sytuacji będącej przedmiotem niniejszego postępowania i uwiarygadnia twierdzenie o pogorszeniu się ich sytuacji zdrowotnej w stopniu uniemożliwiającym samodzielne wykonanie zarządzenia z dnia 13 stycznia 2016 r. W konsekwencji należało uznać, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.