Postanowienie NSA z 3 lutego 2012 r., II OZ 52/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Bumar Sp. z o.o. w Warszawie oraz K. S. i J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1219/10 o zawieszeniu postępowania sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi Bumar Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2010 r., nr 724/10 w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki postanawia: oddalić zażalenia.

Skład

Sędzia NSA Paweł Miładowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1219/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Bumar Sp. z o.o. w Warszawie na orzeczenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2010 r., nr 724/10 w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał na dwie podstawy zawieszenia postępowania. Pierwszą z podstaw zawieszenia postępowania sądowego jest śmierć uczestnika postępowania A. R. Ponadto Sąd pierwszej instancji podniósł, że zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do podania informacji dotyczących wskazanych w zarządzeniu uczestników postępowania, w szczególności dotyczących daty ich zgonu, miejsca zgonu oraz imion rodziców w terminie 30 dni od doręczenia zarządzenia, pod rygorem zawieszenia postępowania. Skarżąca spółka odpowiadając na wezwanie Sądu pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. poinformowała, że nie dysponuje informacjami określonymi w przedmiotowym wezwaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak należytego wykonania zarządzenia z dnia 2 sierpnia 2011 r. stanowił podstawę do zawieszenia postępowania sądowego w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. albowiem na skutek niewykonania przez skarżącą spółkę zarządzenia nie można nadać sprawie dalszego biegu.

Zażalenia na powyższe postanowienie wniosła Bumar Sp. z o.o. w Warszawie oraz K. S. i J. Si.

Bumar Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że niewykonanie przez skarżącą zarządzenia z dnia 2 sierpnia 2011 r. uprawniało Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Skarżąca spółka podniosła jednocześnie, że nie kwestionuje podstawy zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć strony postępowania tj. art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wskazała jednakże, iż zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. doprowadzi do pozbawienia skarżącej prawa do sądu, gdyż po upływie trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowanie zostanie umorzone, na podstawie art. 130 § 1 p.p.s.a.

K. S. i J. S. w złożonym zażaleniu wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim wywiera ono skutek w stosunku do wnoszących zażalenie i o zobowiązanie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie do dalszego rozpoznawania sprawy w zakresie wyznaczonym przez interes prawny strony wnoszącej zażalenie, tj. K. i J. S. Wnoszący zażalenie wnieśli również o wystąpienie o podjęcie uchwały przez odpowiedni skład Naczelnego Sądu Administracyjnego mającej na celu wyjaśnienie czy w postępowaniu, w którym zachodzi wielość spraw administracyjnych (art. 62 k.p.a.) śmierć jednej ze stron uzasadnia zawieszenie całego postępowania, czy tylko w zakresie odnoszącym się do sprawy, która można by wyodrębnić jako jedną ze spraw połączonych z innymi w ramach jednego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga fakt, że zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Tym samym wobec śmierci uczestników postępowania, J.R. (skrócony odpis aktu zgonu k.221), A.R. (k.222), J. D. (k.223) Sąd był zobligowany do zawieszenia postępowania sądowego. Skarżąca Bumar Sp. z o.o. nie kwestionuje przy tym konieczności zawieszenia postępowania na tej podstawie. Jednocześnie nie mógł odnieść zamierzonego skutku wniosek K. i J. S. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części w jakiej dotyczy ich interesu prawnego. Przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem możliwości zawieszenia postępowania w części. Podkreślić należy, że sprawa niniejsza dotyczy skargi Bumar Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2010 r., nr 724/10 w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki. Ze sprawy tej nie sposób zatem wyodrębnić oddzielnych spraw administracyjnych jak to sugerowali wnoszący zażalenie K. i J. S. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, a zatem brak jest podstaw do wystąpienia o podjęcie uchwały w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej Bumar Sp. z o.o. w Warszawie naruszenia art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut ten zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzenie z dnia 2 sierpnia 2011 r. o wezwaniu skarżącej Spółki do podania informacji dotyczących uczestników postępowania, a w szczególności dotyczących daty ich zgonu, miejsca zgonu oraz imion rodziców w terminie 30 dni od doręczenia zarządzenia nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niewykonanie zarządzenia w tym przedmiocie nie sprawia bowiem, że sprawie nie można było nadać dalszego biegu. Żądane od strony skarżącej informacje Sąd mógł bowiem uzyskać zwracając się do właściwego według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego Urzędu Stanu Cywilnego. Jedynie na marginesie podnieść należy, że skarżąca spółka w wykonaniu wezwania sądu pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. poinformowała, że skarżący nie dysponuje informacjami określonymi w przedmiotowym wezwaniu.

Podkreślić również należy, że w sytuacji zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć strony Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest normy pozwalającej na umorzenie postępowania sądowego zawieszonego z uwagi na śmierć strony. Podkreślić jednakże należy, że jeżeli w ciągu roku od daty zawieszenia postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, Sąd który prowadzi postępowanie na podstawie art. 128 § 2 p.p.s.a. może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony. Nawet zatem wówczas, gdy sprawa pozostaje zawieszona, Sąd prowadzący postępowanie nie jest pozbawiony instrumentów prawnych pozwalających na podjęcie czynności zmierzających do podjęcia postępowania. Tym samym także ewentualne niewykonanie przez skarżącego zarządzenia wzywającego do wskazania następców prawnych po zmarłej stronie postępowania sądowego nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a., albowiem także w takim wypadku nie można byłoby uznać, że niewykonanie zarządzenia sprawia, iż sprawie nie można nadać dalszego biegu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenia oddalił.