Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1896/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu złożenia skargi przez R. K., tj. 18 sierpnia 2014 r., a zatem przed wejściem w życie nowelizacji przyjętej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu zarządzenia sąd I instancji wskazał, że R. K. w dniu 16 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wniosek wnioskodawcy mimo, że został złożony na obowiązującym obecnie formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r. poz. 1257), to jednak formularz był niekompletny nie obejmował rubryk od nr 7.1 do nr 9.
Z tego względu pismem z dnia 25 października 2016 r. przesłano skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, obecnie obowiązujący przez sądami administracyjnymi celem jego wypełnienia i odesłania do sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy we ww. zakresie, jednakże nie na aktualnym, przesłanym wraz z wezwaniem formularzu PPF, lecz na nieobowiązującym już formularzu PPF, określonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Wobec powyższego starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2016 r., powołując się na art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 201 6r., poz. 718 ze zm., Ppsa) pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Sprzeciw od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie wniósł R. K. W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca wskazał, że wniosek złożył na formularzu urzędowym w dniu 12 sierpnia 2016 r. doręczonym przez Sąd. Podniósł, że nie był wzywany do jego uzupełnienia. W ocenie skarżącego nie można mu zarzucić niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku. Podjęte rozstrzygnięcie jest niezgodne z przepisami prawa i pozbawia go prawa do Sądu.
Powyższe zarządzenie straciło moc.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że mimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym nowym, aktualnie obowiązującym urzędowym formularzu i z tego względu zobligowany był pozostawić ww. wniosek R. K. bez rozpoznania.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem i podnosząc, że wniosek złożył na obowiązującym formularzu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 252 § 2 Ppsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 Ppsa). Wzór urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dla osoby fizycznej (PPF), jak i prawnej (PPPr), sposób jego udostępnienia oraz rodzaje dokumentów, które należy dołączyć do wniosku określa obecnie, wydane na podstawie art. 256 pkt 1-2 Ppsa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r., które zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sąd administracyjny rozpoznaje jedynie wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone na stosownym druku.
W niniejszej sprawie skarżący, wobec złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, został wezwany do wypełnienia i nadesłania go na urzędowym formularzu. Wezwanie to wraz z pouczeniem o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 9 listopada 2016 r. (k. 264 akt sądowych). W odpowiedzi skarżący złożył wniosek w dniu 16 listopada 2016 r. o prawo pomocy, sporządzony na formularzu PPF – według wzoru ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Wobec powyższego, WSA w Warszawie prawidłowo pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W sytuacji, gdy skarżący uchybił wezwaniu sądu zasadnie pozostawiono jego wniosek bez rozpoznania.
Oceny zgodności z prawem powyższego postanowienia nie mogą zmienić zarzuty sformułowane w zażaleniu. Mają one bowiem charakter ogólny i nie podważają stanowiska sądu I instancji zaprezentowanego w postanowieniu tegoż sądu z dnia 12 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Wskazać jednocześnie należy, że pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania nie wyklucza ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki podlega merytorycznemu rozpoznaniu tylko wówczas, gdy zostanie złożony na wymaganym formularzu.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.