Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Z.K. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie lokalizacji drogi publicznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2009 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze. W odpowiedzi wnioskodawca wpłacił 100 zł i cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy. Następnie postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 22 stycznia 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od wskazanego wyżej postanowienia referendarza sądowego podnosząc, iż informacje zawarte we wniosku są wystarczające do przyznania prawa pomocy, jednocześnie odwołując oświadczenie z dnia 12 stycznia 2010 r. o cofnięciu wniosku o przyznaniu prawa pomocy i podtrzymując złożony wniosek.
Sąd I instancji wyjaśnił, że z treści złożonego wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz pełnoletnią córką. Zarówno wnioskodawca jak i jego żona nie pracują, a na skutek działań władz samorządowych pozbawieni są możliwości zarobkowania. Skutkiem czego nie są też w stanie ponieść bez uszczerbku dla siebie kosztów postępowania. Wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. ok. 700 m2, nieruchomości rolnej o pow. ok. 5 ha oraz samochodu osobowego o wartości 20.000 zł. Skarżący nie wskazał jakiegokolwiek źródła swojego dochodu oraz dochodu osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wobec wątpliwości co do wysokości comiesięcznych dochodów oraz wydatków wnioskodawcy oraz osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 lutego 2010 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku.
Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
Sąd I instancji podkreślił, że pomimo dwukrotnego wezwania (zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2009 r. oraz sędziego sprawozdawcy z dnia 17 lutego 2010 r.) do złożenia dokumentów źródłowych, takich jak: wyciągi z posiadanych kont bankowych, odpisy zeznań podatkowych, oświadczenia właściwego organu o dochodach uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych wydatków związanych z eksploatacją domu, wnioskodawca nie zadośćuczynił żądaniu Sądu. Brak było zatem podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wskazał, że nie zgadza się z podniesioną tam argumentacją.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił wymaganych przez Sąd dokumentów ani też nie wyjaśnił ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony skarżącego na skierowanie do niego wezwanie, zobligował Sąd I instancji do dokonania oceny jego sytuacji majątkowej wyłącznie na podstawie złożonego, urzędowego formularza. Na pełną aprobatę zasługuje sama odmowa przyznania prawa pomocy, jak również wcześniejsze wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń.
Podkreślenia wymaga zasada, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.