Uzasadnienie
H.J. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 października 2023 r., znak: DOZ-OAiK.650.171.2023.BS, utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 stycznia 2023 r., znak WSK.5180.86.2022.MS., nakazującą skarżącej doprowadzenie zabytku - układu urbanistycznego i zespołu budowlanego [...] do jak najlepszego stanu poprzez wykonanie określonych w decyzji robót.
W skardze zawarty został także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że już z samej istoty obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z utratą znacznych środków finansowych poniesionych w związku z wykonanymi już pracami budowlanymi w budynku, które wyniosły 100.000 zł. Częściowe koszty wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca oszacowała na 200.000 zł, zaś doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z zaskarżoną decyzją wiąże się z wydatkiem około 500.000 zł. Skarżąca zwróciła wobec powyższego uwagę, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z poniesieniem bardzo dużych nakładów finansowych, co jest równoznaczne z zaistnieniem w jej majątku znacznej szkody. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dołączono także kosztorys prac.
Postanowieniem z 9 lutego 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2895/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu przywołany w uzasadnieniu wniosku ogólnikowy i lakoniczny argument wskazujący, że z wykonaniem decyzji wiązać się będą znaczne koszty nie pozwala na przyjęcie, że udowodniona została przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). Skarżąca co prawda przedstawiła szacunkowy kosztorys nakazanych prac budowlanych, jednakże bez odniesienia wpływu wskazanych potencjalnych wydatków na konkretną sferę majątkową skarżącej, uniemożliwiając tym dokonanie szczegółowej oceny skutków ww. wydatków i wyciągnięcie wniosków odnośnie do grożącej skarżącej znacznej szkody majątkowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, działając za pośrednictwem pełnomocnika będącego adwokatem, domagając się jego uchylenia w całości i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając zażalenie skarżąca m. in. przedstawiła swoją aktualną sytuację majątkową przedstawiając także zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2022 r. i zaświadczenie o zadłużeniu z tytułu kredytów. Z załączonych dokumentów wynikało, że średni miesięczny dochód skarżącej wynosi około 7.670 zł, miesięcznie przy czym miesięczne raty kredytów wynoszą w zaokrągleniu 4.260 zł miesięcznie. Jak wynikało z kosztorysu dołączonego do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji koszt prac budowlanych związanych z dachem budynku wyniósłby około 200 tys. zł. W konsekwencji wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody.
Wyrokiem z 16 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w niniejszej sprawie, a skarżąca wniosła skargę kasacyjną od tego orzeczenia.
Pismem z 25 marca 2024 r. skarżąca uzupełniła wcześniejsze zażalenie przedstawiając dodatkową dokumentację odnośnie jej aktualnej sytuacji majątkowej oraz koszty wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Na wstępie należy jednak zauważyć, że Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji opierając się na danych, którymi dysponował w chwili rozpoznawania wniosku. W dacie rozstrzygania Sąd ten posiadał jedynie wiedzę o wysokości kosztów związanych z wykonaniem decyzji, jakie miałaby ponieść skarżąca. Nie dysponował zaś informacjami dotyczącymi jej sytuacji majątkowej. Tym samym Sąd pierwszej instancji miał podstawy do uznania, że uzasadnienie wniosku nie usprawiedliwiało w pełni wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca do zażalenia dołączyła jednak dokumenty, w których przedstawiła swoją sytuację finansową, w szczególności dotyczącą osiąganego dochodu i obciążeń kredytowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odmowie wstrzymania wykonania decyzji jest uprawniony do uwzględnienia z urzędu okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, publ. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowo przedstawione przez skarżącą okoliczności wskazujące na rozmiar wydatków związanych z wykonaniem decyzji (ponad 200 tys. zł) w powiązaniu z jej sytuacją finansową stanowią dostateczne uprawdopodobnienie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania mogłoby spowodować niebezpieczeństwo powstania szkody w znacznych rozmiarach.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 61 § 3 i art. 197 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.