Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił E. S. częściowego prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika. Sąd ustalił, że Skarżąca nie znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie wydatków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
Na utrzymanie czteroosobowej rodziny dysponuje ona dochodem w kwocie 1430 zł miesięcznie, a ponadto korzysta z 20 a gruntu i posiada 2,48 ha gruntu rolnego, który przy prawidłowym zagospodarowaniu może przynosić jej dodatkowe dochody. Sąd stwierdził, że Skarżąca mogła wygospodarować środki na ustanowienie pełnomocnika z wyboru przy odpowiednim ograniczeniu swoich potrzeb. Podniósł też w motywach zaskarżonego orzeczenia, że pierwszy wniosek Skarżącej o prawo pomocy w postaci pełnomocnika został prawomocnie oddalony postanowieniem z dnia 23 września 2003 r. i od tego czasu nie zaistniała żadna zmiana uzasadniająca uwzględnienie takiego samego, kolejnego wniosku.
Wymienione wyżej postanowienie zaskarżyła E. S., kwestionując wniosek Sądu co do możliwości poniesienia kosztu ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu. Skarżąca podała, że udział w tej sprawie adwokata jest konieczny dla skutecznej obrony jej praw, stan zdrowia nie pozwala jej na osobiste prowadzenie tej sprawy, a niskie dochody i zła sytuacja rodziny nie pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Dlatego wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej żądanego prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Należy podzielić zasadność stwierdzenia z zaskarżonego postanowienia, iż strona własnym staraniem winna dążyć do wygospodarowania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Może to jednakże nastąpić wówczas, gdy sytuacja majątkowa strony daje jej realne możliwości, przy racjonalnym ograniczaniu jej wydatków, poczynić takie oszczędności. Ustalenie Sądu I instancji, iż E. S. znajduje się w takiej sytuacji, budzi wątpliwości. Sąd pominął bowiem przy ocenie jej sytuacji fakt, że na całomiesięczne utrzymanie całej, czteroosobowej rodziny dysponuje ona kwotą zaledwie 1430 zł, a gospodarstwo rolne nie przynosi jej dochodu. Nie wyjaśniono przy tym jakie są tego powody i czy Skarżąca ma realne możliwości uzyskać taki dochód z tego gospodarstwa.
Sąd nie wyjaśnił też, czy odpowiada rzeczywistości bardzo zły stan zdrowia członków rodziny Skarżącej i jaki ma to wpływ na poziom jej życia. Fakt oddalenia podobnego wniosku przed dwoma laty ma o tyle istotne znaczenie w sprawie, o ile od tego czasu nie nastąpiła zmiana sytuacji strony, co również nie zostało wyjaśnione.
Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.