Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt 7/IV SAB 324/02) umorzył postępowanie ze skargi T. C. na na bezczynność Urzędu Gminy Warszawa – Włochy w przedmiocie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę.
Następnie postanowieniem z dnia 3 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną T. C. z dnia 26 kwietnia 2004 r. wniesioną na powyższe postanowienie, z powodu jej osobistego sporządzenia przez skarżącego, z uchybieniem wymogu określonego w przepisie art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – tzw. przymus adwokacki.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 3 marca 2005 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła radcę prawnego R. S. jako pełnomocnika skarżącego T. C., który udzielił jej swojego pełnomocnictwa w dniu 17 marca 2005 r.
W dniu 7 kwietnia 2005 r. pełnomocnik skarżącego złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną na postanowienie Sądu z dnia 24 marca 2004 r. o umorzeniu postępowania. We wniosku pełnomocnik podniosła, iż w okresie od dnia 3 marca do dnia 4 kwietnia 2005 r. chorowała i przebywała na zwolnieniu lekarskim. Dopiero począwszy od 5 kwietnia 2005 r. mogła podjąć czynności w sprawie. Z uwagi na wyżej wymienione okoliczności należy zatem uznać, że dopiero z dniem 5 kwietnia 2005 r. ustała przyczyna uchybienia terminu w rozumieniu art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W wyniku rozpatrzenia wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2005 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu I instancji strona skarżąca w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy. Oświadczenie o chorobie pełnomocnika jest mało wiarygodne, gdyż z zaświadczenia lekarskiego wynika, że zostało wystawione do dnia 4 kwietnia 2005 r., a już następnego dnia została sporządzona skarga kasacyjna i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Oznacza to, że pełnomocnik miał tylko jeden dzień by zapoznać się z aktami i sporządzić w/w pisma. Trudno przyjąć, by w tak krótkim czasie tak się rzeczywiście stało. To przesądza, zdaniem Sądu, że nie jest możliwe ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Tym samym Sąd nie uwzględnił wniosku
W dniu 29 kwietnia 2005 r. pełnomocnik skarżącego złożyła na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2005 r. zażalenie, w którym zarzuciła:
- naruszenie art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że fakt sporządzenia przez pełnomocnika strony skarżącej skargi kasacyjnej i wniosku o przywrócenie terminu (wskazanego przez tegoż pełnomocnika jako dzień po upływie choroby pełnomocnika tj. 5 kwietnia 2005 r.) przesądza o tym, że nie jest możliwe ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu, podczas gdy istotą art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przyznanie stronie prawa wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i bez znaczenia jest okoliczność, że strona uczyniła to w pierwszej fazie tego postępowania
- naruszenie art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy
- naruszenie art. 233 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i błędnym uznaniu, pomimo zebranego materiału dowodowego, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy.
W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniosła, iż wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą złożyła w dniu 7 kwietnia 2005 r., z tym, że na w/w dokumentach widniała data 5 kwietnia 2005 r., lecz zostały one w pełni przygotowane i złożone w Sądzie w dniu 7 kwietnia 2005 r. Nie jest więc zasadny argument Sądu, że niemożliwe jest w ciągu jednego dnia przygotowanie przedmiotowego wniosku wraz z pismem, jako że de facto praca nad nim jak wynika z daty jego złożenia w Sądzie trwała do 7 kwietnia 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle uregulowań art. 87 i art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchybiony termin należy przywrócić jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1/ strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu 2/ wniosek zostanie złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu 3/ jednocześnie z wnioskiem dopełniona zostanie czynność dla której określony był termin 4/ we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu 5/ powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego
Zgodnie z ustalonym orzecznictwem, które należy przyjąć w niniejszej sprawie, uznaje się, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem (orzeczenie SN z dnia 27 czerwca 2000 r., I CZ 62/00, OSNC 2001/1/7).
W sprawie niniejszej należy uznać, iż pierwszym dniem w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej był dzień 5 kwietnia 2004 r. Pełnomocnik przedstawiła bowiem dwa zaświadczenia lekarskie, z których wynika że od dnia 3 marca do dnia 4 kwietnia 2005 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Sąd I instancji wiarygodności owych zaświadczeń nie neguje, a zatem potwierdzają one fakt uniemożliwiający świadczenie usług prawnych.. Natomiast Sąd w sposób dowolny przyjął, iż nie mogą one przesądzać o czasie ustania przyczyny uchybienia terminu gdyż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz sama skarga kasacyjna nosi datę 5 kwietnia 2005 r. – zatem według Sądu nie było możliwe w tak krótkim czasie sporządzenie obu pism tj. od daty upływu okresu zwolnienia lekarskiego.
Wskazać trzeba, iż taka ocena Sądu I instancji nosi wszelkie znamiona dowolności i taka argumentacja nie może stanowić uzasadnionej podstawy do nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienie skargi kasacyjnej. Zauważyć nadto należy, iż jak podała w zażaleniu pełnomocnik skarżącego oba w/w dokumenty (skarga + wniosek) zostały złożone w Sądzie w dniu 7 kwietnia 2005 r., i do tego dnia mogło więc trwać ich przygotowanie. Jak więc z tego wynika przygotowanie tych dokumentów zajęło więcej niż jeden dzień. To wskazuje, iż ocena Sądu w tej mierze opiera się ponadto na błędnych ustaleniach faktycznych. W sprawie niniejszej, jeżeli chodzi o przywrócenie terminu do dokonania takiej czynności prawnej jaką jest złożenie skargi kasacyjnej ewentualne wątpliwości Sądu rozpoznającego wniosek nie powinny skutkować negatywnym rozstrzygnięciem dla wnioskodawcy.
W takiej sytuacji zażalenie pełnomocnika skarżącego T. C. należy uznać za zasadne i w związku z tym należało uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 19 kwietnia 2005 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.