Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w lublinie, sygn. akt II SA/Lu 300/22 odrzucił skargę M. P. (dalej jako skarżący) na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2022 r. nr ZOA-VIII.7721.63.2019 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na fakt, iż pomimo wiedzy o upływie terminu do złożenia odpisów skargi, uzupełniając brakujące odpisy, nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia tego braku formalnego skargi. Wobec tego Sąd zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Ponadto orzeczono o zwrocie uiszczonego wpisu od odrzuconej skargi stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Sąd pomimo wynikającej z akt sądowych i zwrotnego potwierdzenia odbioru prawidłowości korespondencji wysłanej do skarżącego w dniu 29 kwietnia 2022 r. (zawierała również wezwanie do złożenia 7 odpisów skargi - zpo z 19 maja 2022 r. k. 13 akt) przy jednoczesnym braku możliwości sprawdzenia czy przedmiotowe wezwanie faktycznie znajdowało się w korespondencji Sądu, uwzględnił twierdzenia skarżącego o tym, że korespondencja z sądu otrzymana 19 maja 2022 r. nie zawierała wezwania do nadesłania odpisów skargi w zakreślonym terminie.
Niemniej jednak Sąd stwierdził, że aby czynność dokonaną przez skarżącego po terminie można było uznać za skuteczną, należy jednocześnie przy jej dokonywaniu złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że pomimo wiedzy skarżącego o uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie złożył on wniosku o przywrócenie terminu co skutkować musiało odrzuceniem skargi.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzuca naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie podczas gdy w sprawie nie zachodziły wskazane w tym przepisie przesłanki, ewentualnie naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu.
Na podstawie powyższego skarżący domaga się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia.
W pierwszej kolejności skarżący wskazuje na konieczność rozważenia kwestii rozpoczęcia biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 82 P.p.s.a. bieg tego terminu rozpoczyna się od doręczenia stronie zarządzenia sądu.
W piśmie z dnia 10 czerwca 2022 r. wskazane zostało, iż skarżący nie otrzymał informacji, że jest zobowiązany do złożenia dodatkowych odpisów skargi. O ciążącym na nim obowiązku dowiedział się dopiero w czasie wizyty w sądzie 7 czerwca 2022 r.
Skarżący podkreśla, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd uznał przedstawione przez niego wyjaśnienia w piśmie z 10 czerwca 2022 r. Ustalone zatem zostało, iż stosowne wezwanie nie zostało mu doręczone. W konsekwencji nie można przyjąć, że termin do uzupełnienia braków rozpoczął swój bieg w wyniku odbioru korespondencji w dniu 19 maja 2022 r. (w kopercie był jedynie odpis pisma organu).
Uwzględniając powyższe termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął bieg w dniu 7 czerwca 2022 r. (informacja o zarządzeniu przekazana mu w budynku sądu w tym dniu). Tym samym uzupełnienie skargi poprzez złożenie dodatkowych odpisów skargi w dniu 10 czerwca 2022 r. nastąpiło w terminie. Tak też zrozumiał informację od kierowniczki sekretariatu, która przedstawiła mu sprawę.
W razie nie uwzględnienia powyższej argumentacji, skarżący wskazuje, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 86 § 1 P.p.s.a.
Skarżący podnosi, że w piśmie z 10 czerwca 2022 r. obszernie wyjaśnił wszelkie okoliczności sprawy i złożył wymagane odpisy skargi. Skarżący nie zgadza się, że brak doprecyzowania kilku słów w jego piśmie uniemożliwia prawidłowe rozpoznanie sprawy. Oczywistym powinno być, że dokonując wymaganej czynności i składając pismo opisujące z jakich przyczyn to następuje, jego intencją jest prośba do sądu o uwzględnienie tego na jego korzyść. Tak należy interpretować treść złożonego pisma w przypadku, gdy nie zostało ono jednoznacznie oznaczone jako wniosek o przywrócenie terminu. Sąd orzekający, znając akta sprawy i uznając, że bieg terminu do uzupełnienia braków rozpoczął bieg w taki sposób powinien zakwalifikować złożone w dniu 10 czerwca 2022 r. pismo. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu byłoby prawidłowe, gdyby złożył wyłącznie wymagane odpisy bez odrębnego pisma.
W zaistniałym stanie rzeczy, przy równoczesnym złożeniu z odpisami również pisma o jednoznacznej intencji, decyzja Sądu stanowi wyraz nadmiernego formalizmu sądowego, co uznać należy za stanowisko nieprawidłowe (tak NSA postanowienie z 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 100/12).
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczo skarga, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wymaganym do tego terminie na wezwanie sądu podlega odrzuceniu. Stanowi o tym wprost art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd zarządzeniem z 22 kwietnia 2022 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych jego skargi poprzez nadesłanie 7 odpisów tej skargi. Jak wynika z akt (zpo. k.
- korespondencja powinna zawierać także odpis odpowiedzi na skargę oraz pouczenie. Jednak skarżący w swoim piśmie z 10 czerwca 2022 r. stwierdził, że nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 8 odpisów (chodziło o 7 odpisów) a jedynie odpis odpowiedź organu na skargę oraz pouczenie. Dalej w piśmie tym wskazano, ze kierowniczka sekretariatu sądu podczas wizyty skarżącego w sądzie w dniu 7 czerwca 2022 r. poinformowała go, że w przesłanej do niego korespondencji sądowej brakuje jednej kartki A4 właśnie z wezwaniem do złożenia odpisów. Zasugerowano mu aby złożył brakujące odpisy z opisem zaistniałej sytuacji. Tak też uczynił wnosząc pismo 10 czerwca zawierające 8 odpisów skargi.
Sąd w zaskarżonym postanowieniu uwzględnił na korzyść skarżącego okoliczność braku w kierowanej do niego korespondencji sądowej wezwania do złożenia odpisów skargi jednak wadliwie przyjął, że złożenie odpisów skargi w dniu 10 czerwca 2022 r. nastąpiło z uchybieniem terminu i wobec tego skarżący składając odpisy powinien jednocześnie wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tych odpisów. Zdaniem Sądu, tego zabrakło co przesądziło o odrzuceniu skargi.
Zdaniem NSA, rację ma skarżący podnosząc, że naruszono art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wobec tego, że Sąd uwzględnił na korzyść skarżącego okoliczność wybrakowanego doręczenia mu korespondencji sądowej doręczonej 19 maja 2022 r., to powinien dojść do wniosku, że bieg terminu do nadesłania brakujących odpisów skargi nie rozpoczął się z chwilą doręczenia tej korespondencji. Sąd powinien albo ponowić wezwanie w tym zakresie albo, kiedy, jak w niniejszej sprawie, skarżący dowiedział się o brakach skargi w sekretariacie sądu, uznać, że termin na uzupełnienie braków skargi rozpoczął bieg z chwilą poinformowania skarżącego o brakach skargi w dniu 7 czerwca 2022 r. Skoro Sąd uznał, że jednak 19 maja 2022 r. nie doręczono skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków skargi, to skutkiem tego nie powinien był przyjąć, iż bieg terminu na uzupełnienie braków rozpoczął się właśnie w tym dniu. Z art. 82 P.p.s.a. wynika, że bieg terminu wyznaczonego przez sąd lub przewodniczącego rozpoczyna się od ogłoszenia w tym przedmiocie postanowienia lub zarządzenia, a gdy ustawa przewiduje doręczenie z urzędu - od jego doręczenia. Sąd uznał, że nie jest możliwe wykazać czy doręczenie rzeczywiście nastąpiło wobec czego bieg terminu sądowego dla uzupełnienia braków skargi nie rozpoczął się. Tym samym skarżący składając odpisy 10 czerwca 2022 r. nie uchybił terminowi. Nie było zatem podstaw aby żądać wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu skoro termin nie rozpoczął biegu a jeśli przyjąć, że nastąpiło to 7 czerwca 2022 r. nie został on uchybiony.
W przedstawionych wyżej okolicznościach Sąd niezasadnie wymagał złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu przy składaniu brakujących odpisów skargi czym naruszono art. 86 § 1 P.p.s.a. Przepis ten wymaga stosownego wniosku jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Termin nie biegł (uprawdopodobniony brak doręczenia wezwania) lub rozpoczął bieg w chwili dowiedzenia się o wystosowaniu wezwania, jeśli uznać, że poinformowanie przez sekretariat 7 czerwca 2022 r. o wezwaniu do uzupełnia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 7 odpisów skargi było ogłoszeniem zarządzenia przewodniczącego, o jakim mowa w art. 82 P.p.s.a.
Na marginesie wskazać należy, że pismo skarżącego z dnia 10 czerwca 2022 r. pomimo tego, że nie zostało zatytułowane wniosek o przywrócenie terminu, to z jego treści wynika, że mogło zostać przez Sąd zakwalifikowane w ten sposób, bowiem intencją wskazania przez skarżącego okoliczności braku doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi było w istocie, to że skarżący nie został skutecznie poinformowany o treści wezwania z sądu, a tym samym nie ponosi winy za uchybienie terminowi.
Wobec powyższego odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. było niezasadne bo braki skargi zostały uzupełnione w terminie 7 dni licząc od ogłoszenia zarządzenia wzywającego skarżącego o brakach co nastąpiło 10 czerwca 2022 r. lub w ogóle nie miało terminu wobec tego, że doręczenie wezwania w tym zakresie nie doszło do skutku. Skoro nie uchybiono terminowi do uzupełnienia braków skargi nie mogło być mowy o wniosku o przywrócenie terminu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.