Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 186/20, odrzucił skargę A. G. i S. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], oraz zwrócił A. G. uiszczony w kwocie 200 złotych wpis od skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zrządzeniami z dnia 11 lutego 2020 r., doręczonymi w dniu 19 lutego 2020 r., A. G. i S. G. zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych ich skargi, przez podanie numerów PESEL skarżących i solidarne uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd stwierdził, że w zakreślonym terminie skarżąca A. G. uiściła wpis sądowy od skargi, natomiast ani ona, ani skarżący S. G. nie podali swoich numerów PESEL, co zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b). w zw. z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: "p.p.s.a."), stanowi wymóg formalny skargi. Wobec nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi Sąd odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. G. i S. G. wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
- - art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd, iż pouczenie zawarte w treści zaskarżonej decyzji w sposób jasny i precyzyjny określało sposób wniesienia i wymogi jakie powinna spełniać skarga do WSA;
- - art. 112 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji czego skarga do WSA sporządzona w oparciu o błędne pouczenie została odrzucona z uwagi na niezachowanie wymogów formalnych, o których istnieniu skarżący nie zostali w sposób prawidłowy poinformowani przez organ wydający zaskarżoną decyzję, czym naruszone zostało prawo skarżących do Sądu;
- - art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) w zw. art. 58 § 1 pkt 3, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że brak wskazania numerów PESEL, w sytuacji, w której brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tożsamości skarżących, a nadto skarżący uzupełnili pozostałe braki formalne, czego Sąd nie kwestionował w treści zaskarżonego postanowienia, był podstawą do odrzucenia wniesionej skargi.
- - art. 49 § 1 w związku z art. 6 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieokreślenie w wezwaniu do uzupełnienia braków sposobu w jaki skarżący mają uzupełnić braki skargi w postaci wskazania swoich numerów PESEL, w sytuacji, w której strony na etapie składania skargi do WSA występowały bez profesjonalnego pełnomocnika i wymagały niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych, w konsekwencji czego skarżący byli przekonani, iż okazując pracownikowi Sądu swoje dowody osobiste, iż w ten sposób zrealizowali obowiązek wskazania numerów PESEL, na skutek czego naruszona została zasada udzielania pomocy stronom.
W odpowiedzi na zażalenie K. T., M. T., A. A. i A. T. wnieśli o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a.
Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.
Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała, jako pierwsze pismo w sprawie numeru PESEL. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżących do uzupełnienia tego braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłki zawierające wezwanie do uzupełnienia powyższego braku (wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i pouczeniem) zostały doręczone skarżącym w dniu 19 lutego 2020 r. W wyznaczonym terminie został uiszczony wpis od skargi, jednakże nie został przez skarżących uzupełniony brak formalny skargi, w postaci wskazania numeru PESEL. Wobec tego uznać należy, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę strony skarżącej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Przedstawiona w zażaleniu argumentacja nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem sformalizowanym i wymaga spełnienia określonych wymogów dla skuteczności podejmowanych czynności. Jednym z nich jest wskazanie numeru PESEL strony wnoszącej pismo. Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260) wynika, że wymóg wskazania numeru PESEL ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II OZ 999/19). Spełnienie wymogu wskazania numeru PESEL nie jest związane jedynie z wnoszeniem pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, co zdaje się sugerować strona.
Nie można także zgodzić się ze stroną skarżącą, że w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. i art. 112 k.p.a. Powyższe przepisy nie miały zastosowania w przypadku badania warunków formalnych złożonej skargi, o których mowa w art. 57 § 1 i art. 46 p.p.s.a. Autor zażalenia w sposób zbyt daleko idący próbuje nadto kreować obowiązek organu wynikający z art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. i art. 112 k.p.a. Bezzasadnie także skarżący zarzucają naruszenie przepisu art. 49 § 1 w zw. z art. 6 p.p.s.a. Wezwania z dnia 17 lutego 2020 r. zawierały jednoznaczne wskazanie, na czym polegał brak formalny skargi i w jaki sposób powinien być uzupełniony. Wezwanie zakreślało ponadto termin do dokonania uzupełnienia i rygor nieusunięcia braków formalnych środka zaskarżenia w wyznaczonym do tego terminie. Wezwanie sądowe zostało prawidłowo zredagowane. Kwestie wynikające ze sposobu realizacji wezwania pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia.
Argumenty odnoszące się do przyczyn, z jakich uzupełnienie braków formalnych skargi nie zostało dokonane w terminie, mogą ewentualnie stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.