Uzasadnienie
G.K., pismem z 4 stycznia 2019 r. (data nadania) reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na uchwałę Rady Miasta [...]. z [...] września 2015 r., nr XVII/174/2015 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla obszaru położonego pomiędzy ul. [...], a rzeką [...].
Następnie pismem procesowym z 28 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącego z uwagi na prawomocne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Miasta [...]. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej jako "ppsa", oraz o zasądzenie od [...] na rzecz skarżącego kwoty 1.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zaskarżonym postanowieniem z 22 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Go 80/19 umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi G.K. na chwałę Rady Miasta [...]. z [...] września 2015 r., nr XVII/174/2015 oraz zasądził od Miasta [...] na rzecz skarżącego kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 3 listopada 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 659/16 ze skargi Wojewody [...] stwierdził nieważność zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały w całości. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 298/17, oddalił wniesioną od powyższego wyroku skargę kasacyjną Miasta [...]. Oznacza to, że z tym dniem wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 3 listopada 2016 r. stał się prawomocny i zaskarżona również w niniejszej sprawie uchwała została trwale i ex tunc wyeliminowana z obrotu prawnego. W tej sytuacji Sąd uznał, że postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte w niniejszej sprawie jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawie II SA/Go 659/16 stało się z dniem 8 stycznia 2019 r. w całości bezprzedmiotowe (tzw. bezprzedmiotowość następcza). Dlatego też Sąd postępowanie w niniejszej sprawie umorzył.
Sąd wskazał również, że o należnych skarżącemu kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 ppsa. Zauważył przy tym, że przepis art. 200 ppsa przewiduje odpowiedzialność finansową organu względem skarżącego za wynik postępowania na zasadzie rezultatu, co oznacza, że wobec stwierdzonej wadliwości badanej uchwały (nawet w innym postępowaniu) odpowiedzialnym za koszty postępowania sądowego jest wyłącznie organ, który błędną uchwałę wydał.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Miasto [...] – reprezentowane przez pełnomocnika. Zaskarżając je w całości wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia i odrzucenie skargi. Strona wnosząca zażalenie wskazała, że w związku ze stwierdzeniem nieważności zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały, skarga powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna (brak jest przedmiotu zaskarżenia) na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, a organ nie powinien ponosić kosztów postępowania sądowego. Tymczasem Sąd umorzył w niniejszej sprawie postępowanie jako bezprzedmiotowe, a kosztami obciążył organ, co stanowi naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 powołanego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie ustawy chodzi zatem o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. W literaturze i w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania zachodzi m.in. wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało pozbawione bytu prawnego w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (stwierdzenie nieważności), czy też w wyniku wykonania przez organ wyższego stopnia uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 ppsa, (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H.
BECK Warszawa 2013 r. s. 615; por. też postanowienie NSA z 14 lutego 2014 r., sygn. II GSK 177/14). Sytuacja taka zaistnieje także w razie uprawomocnienia się wyroku Sądu stwierdzającego nieważność uchwały rady miasta lub gminy w całości po wniesieniu skargi na tę uchwałę. Mówimy wtedy o tzw. bezprzedmiotowości następczej.
Z taką też bezprzedmiotowością następczą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarga na uchwałę Rady [...]. z [...] września 2015 r., nr XVII/174/2015 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla obszaru położonego pomiędzy ul. [...], a rzeką [...] została bowiem wniesiona w dniu 4 stycznia 2019 r. Postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało zatem wszczęte przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawie II SA/Go 659/16 stwierdzającego nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Wyrok ten stał się bowiem prawomocny dopiero z dniem 8 stycznia 2019 r., gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 298/17, oddalił wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną.
Zatem z chwilą ogłoszenia wyroku przez NSA zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała została trwale i ex tunc wyeliminowana z obrotu prawnego, co spowodowało, że postępowanie ze skargi na tą uchwałę stało się w całości bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że wbrew twierdzeniom strony wnoszącej zażalenie, Sąd pierwszej instancji w okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł odrzucić skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika zatem, że niedopuszczalność wniesienia skargi musi zachodzić w momencie jej wnoszenia, np. niedopuszczalność z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych. Sytuacja taka nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Prawidłowe było również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi bowiem podnoszona przez Sąd pierwszej instancji okoliczność, że o odpowiedzialności za koszty postępowania sądowoadministracyjnego decydować powinna zasada rezultatu. Oznacza to, że wobec stwierdzonej wadliwości badanego aktu odpowiedzialnym za koszty może być wyłącznie organ, który błędny akt wydał. Fakt zakończenia niniejszego postępowania umorzeniem nie mógł mieć w tym przypadku żadnego znaczenia skoro bezprzedmiotowość niniejszego postępowania była w istocie pochodną stwierdzonej wadliwości kontrolowanego rozstrzygnięcia. Z tego też względu obciążenie przez Sąd pierwszej instancji kosztami postępowania Miasta [...] było w pełni zasadne i w okolicznościach niniejszej sprawy znajdowało swe uzasadnienie w art. 200 ppsa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty zażalenia za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa postanowił, jak w sentencji.