Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił G.K. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie opłaty planistycznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę skarżącej z uwagi na brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W piśmie z dnia 5 kwietnia 2012 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jednocześnie składając dowód uiszczenia wpisu. Pełnomocnik podniósł, że skarżąca została zawiadomiona o obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w dniu doręczenia pełnomocnikowi zarządzenia w tym przedmiocie, jednak w otwartym terminie do jego zapłaty uległa wypadkowi, w wyniku którego nie mogła się poruszać w okresie od 27 lutego 2012 r. do 4 kwietnia 2012 r. ze względu na ciężki opatrunek gipsowy nogi. Wyjaśnił dalej, że skarżąca zażywała silne środki przeciwbólowe, co uniemożliwiało jej podejmowanie jakichkolwiek czynności poza podstawowymi czynnościami życiowymi dnia codziennego. Pełnomocnik wskazał też, że ograniczoną zdolność poruszania się skarżąca odzyskała dopiero 4 kwietnia 2012 r., a dokonanie przelewu wymagało osobistej obecności skarżącej w banku.
Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że strona skarżąca powołała się we wniosku na wypadek jakiemu uległa, który można zrównać z nagłą chorobą. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co powoduje, że to brak winy pełnomocnika jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W ocenie Sądu I instancji, okoliczność, że strona została powiadomiona o konieczności uiszczenia wpisu i umówienie się ze skarżącą, że to ona uiści wpis od przedmiotowej skargi, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Sąd I instancji wskazał ponadto, że materialny obowiązek uiszczenia opłaty sądowej ciąży na samej stronie, co jednak nie zdejmuje z pełnomocnika obowiązku zapewnienia skuteczności czynności procesowej, dokonywanej w granicach pełnomocnictwa. Dlatego za okoliczność wyłączającą zawinienie nie można uznać choroby skarżącej, bo to pełnomocnik powinien zadbać o wypełnienie obowiązku uiszczenia wpisu w terminie. Pełnomocnik kierując się doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych powinien przedsięwziąć wszelkie działania, aby skarga została opłacona w wyznaczonym do tego terminie.
Sąd I instancji uznał również, że strona dążąc do uprawdopodobnienia okoliczności braku winy, nie wykazała, że przez cały okres swojej choroby, jak podaje od 27 lutego 2012 r. do 4 kwietnia 2012 r., nie mogła posłużyć się pomocą osoby trzeciej lub pełnomocnika, nie powołała nawet okoliczności podjęcia próby kontaktu ze swoim pełnomocnikiem.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., Nr 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w sytuacji gdy strona została zawiadomiona przez pełnomocnika o terminie i sposobie uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zapewniła pełnomocnika o wykonaniu ciążącego na niej obowiązku, a jednocześnie w ostatnim dniu terminu uległa nagłemu wypadkowi, który uniemożliwił jej uiszczenie wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Złożenie wniosku po upływie tego terminu powoduje, że Sąd nie ma możliwości jego merytorycznego rozpoznania, bowiem spóźniony wniosek o przywrócenie terminu Sąd zobowiązany jest odrzucić (art. 88 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej oceny zachowania przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, poprzestając jedynie na oświadczeniu pełnomocnika skarżącej, że przyczyna ta ustała w dniu 4 kwietnia 2012 r. Według pełnomocnika skarżącej, w tym dniu skarżąca odzyskała ograniczoną zdolność ruchową, poruszała się w ortezie i o kulach. Powyższa okoliczność nie znajduje jednak potwierdzenia w załączonej do wniosku o przywrócenie terminu historii choroby. Znajduje się tam między innymi informacja, że gips zdjęto skarżącej w dniu 23 marca 2012 r. i wówczas zalecono stosowanie ortezy. Wcześniej, podczas wizyty w dniu 12 marca 2012 r. gips został skrócony do "buta gipsowego" (opatrunku ortopedycznego). Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że już wówczas skarżąca odzyskała, przynajmniej w częściowym zakresie zdolność poruszania się.
Oznacza to, że najpóźniej w dniu 23 marca 2012 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu 5 kwietnia 2012 r., a więc z niewątpliwym uchybieniem terminu do jego złożenia.
Oznacza to, że Sąd I instancji nie powinien był przystępować do oceny wskazanych przez stronę przesłanek przywrócenia terminu, lecz poprzestać na ustaleniu, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu i jako taki podlegał odrzuceniu.
Z powyższych względów i na podstawie art. 189 w związku z art. 88, art. 193 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.