Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. skarżący – J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 17 lipca 2015 r. skarżący został wezwany uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie 1 odpisu skargi wraz z załącznikami oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały skierowane do skarżącego, na adres wskazany w skardze. Przesyłka została zwrócona do sądu przez operatora pocztowego, prawidłowo podwójnie awizowana z adnotacją "zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie". Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2015 r. przedmiotowa przesyłka została uznana za doręczoną skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.". Zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi tj. złożenia 1 odpisu skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 13 sierpnia 2015 r.
Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. S. złożoną w niniejszej sprawie z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 30 października 2015 r. W dniu 28 października 2015 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie z dnia 8 października 2015 r. oraz wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej tj. uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że do uchybienia doszło na skutek niedostarczenia mu przez pocztę korespondencji z sądu oraz braku jakiejkolwiek informacji od operatora pocztowego o przedmiotowej korespondencji. Wskazał, że o fakcie wezwania go do uzupełnienia braków formalnych dowiedział się w dniu wczorajszym (pismo sporządzone w dniu 26 października 2015 r.) z dostarczonego postanowienia o odrzuceniu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący we wniosku z dnia 28 października 2015r. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, natomiast nie uwzględnił braku formalnego jakim jest brak odpisu skargi. Skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia po jego stronie braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W ocenie Sądu tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu.
Sąd stwierdził, że argumenty skarżącego podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie obalają domniemania doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczonego w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Skarżący wskazał, że nie miał żadnej informacji, iż jakakolwiek przesyłka do niego nadeszła. Tymczasem doręczyciel na kopercie zaznaczył punkt o pozostawieniu przesyłki do odebrania w placówce pocztowej [...] o czym pozostawił zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W ocenie Sądu umieszczenie na kopercie zawierającej wezwanie pieczęci urzędu pocztowego i daty awizo: zarówno pierwszego, jak i powtórnego, a także wzmianki o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej oraz o pozostawieniu zawiadomienia dawały podstawy do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Strona skarżąca zaś nie wykazała się żadną inicjatywą w celu uprawdopodobnienia, że było inaczej, jak choćby nie podjęła próby reklamowania doręczenia.
Skoro z akt sprawy nie wynika brak informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce, to czynności doręczającego, jako realizujące wszystkie wymogi określone w art. 44 k.p.a. wywołały skutek prawny doręczenia.
W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że doręczenia wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi nie były wadliwe i mogą korzystać z domniemania doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Trudno dopatrywać się zaniedbania podmiotu dokonującego doręczenia skoro brak w aktach sprawy jakichkolwiek wątpliwości.
Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 18 stycznia 2016 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej.
Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, (sygn. akt IV SA 1153/96, LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.
Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu.
Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest bowiem to, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało przesłane na adres skarżącego, który występował w sprawie osobiście, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji. W myśl art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej przedmiotowe wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu 23 lipca 2013 r. i w dniu 31 lipca 2015 r. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść zażalenia nie obala domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 p.p.s.a. Odpowiednie adnotacje o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostały umieszczone na potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 29).
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w niniejszej sprawie zastosować art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Skarżący bowiem, składając skargę powinien się liczyć z tym, że Sąd będzie kierował do niego różne pisma.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.