Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 295/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
Sąd wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga A. P. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. w przedmiocie wymeldowania w/w z pobytu stałego.
W tym samym dniu do Sądu wpłynął wniosek A. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji odnosić się będą do sfery majątkowej skarżącego.
Wymiana dowodu osobistego oraz aktualizacja danych w rozmaitych instytucjach (banki, urząd skarbowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych) wiąże się bowiem z koniecznością poniesienia określonych kosztów. Nadto przedmiotowe działania są w ocenie skarżącego czasochłonne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że wymeldowanie jako stwierdzające jedynie pewien stan faktyczny, nie może co do zasady spowodować niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a.
Celem decyzji o wymeldowaniu jest bowiem doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji. Decyzja taka służy zatem jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw, tym samym nie może spowodować negatywnych skutków powołanych we wniosku o wstrzymanie jej wykonania.
W tym świetle Sąd uznał za nietrafne argumenty skarżącego dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
O znacznej szkodzie możemy bowiem mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Nie ma w związku z tym podstaw aby znaczną szkodę uzasadniającą udzielenie tymczasowej ochrony przez wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu skarżącego miała stanowić wskazana we wniosku potrzeba wymiany dokumentów osobistych i poniesienia związanych z tym kosztów, a tym bardziej konieczność zawiadomienia różnych instytucji o zmianach w kwestii zameldowania (por. w tej materii postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 73/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rzeczywistości bowiem wymiana dowodu osobistego jest w obecnych realiach bezpłatna (art. 36a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych został uchylony z dniem 1 stycznia 2010 r.) tak samo jak zgłoszenie wydania nowego dowodu osobistego w określonych instytucjach.
Wobec tego na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. P., zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W związku z powyższym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.).
Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży zatem obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy.
Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak, więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.
Analizując pod tym względem argumentację skarżącego, uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał prawidłowej oceny przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku strony.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że potrzeba wymiany dokumentów i poniesienia związanych z tym kosztów, a także konieczność zawiadomienia różnych instytucji o zmianach w kwestii zameldowania nie powoduje wystąpienia po stronie skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący w zażaleniu podniósł, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że wobec pozbawienia posiadania dotychczasowego miejsca zamieszkania, został zmuszony do poszukiwania lokalu na wynajem, co będzie skutkowało brakiem możliwości uzyskania przez skarżącego miejsca zameldowania, bowiem żaden właściciel nie będzie chciał zameldować skarżącego w swoim lokalu. Odnosząc się do powyższej argumentacji, należy zauważyć, że nie została ona podniesiona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a - jak już wyżej wskazano - to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku ustalać ich z urzędu.
W zażaleniu skarżący dodał także, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji będzie skutkowała brakiem zdolności do kontynuowania umowy o rachunek bankowy, abonament telefoniczny, czy zawierania ewentualnych dalszych umów związanych z zaciąganiem stałych zobowiązań. W tym kontekście godzi się zauważyć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w zakresie jego uzasadnienia, w sytuacji, gdy strona w zażaleniu przedstawia nowe argumenty (okoliczności), które nieznane były Sądowi pierwszej instancji.
Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji.
Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10).
We wskazanym stanie faktycznym i wobec treści art. 61 § 3 p.p.s.a należy zatem stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.