Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 754/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił H. W. wstrzymania wykonania zaskarżonego przez niego postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 2023 r.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie WSA w Gdańsku wskazał, że ww. postanowieniem Pomorski WINB – po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji informujące, że niewykonany dobrowolnie przez skarżącego obowiązek rozbiórki wiaty o konstrukcji drewnianej wybudowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w S. zostanie wykonany zastępczo na koszt i niebezpieczeństwo skarżącego i wzywające do wpłacenia w terminie do 30 kwietnia 2023 r. kwoty 10.000 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego – uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie terminu wpłaty zaliczki na koszty wykonania zastępczego wyznaczając nowy termin wpłaty zaliczki do dnia 31 sierpnia 2023 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy.
W zawartym w skardze na powyższe postanowienie wniosku o wstrzymanie jego wykonania skarżący stwierdził, że postanowienie o wykonaniu zastępczym prowadzi do nabicia kosztów rozbiórki wiaty do ponad 60000 zł, co ma doprowadzić do konieczności licytacji należącego do wnioskodawcy mieszkania przy zaniżonej wycenie jego wartości.
WSA w Gdańsku nie uwzględnił wniosku skarżącego uznając, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez zainteresowanego okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inicjatywa w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do strony skarżącej. Uzasadnienie wniosku powinno zaś odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia (dotyczącego wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego) mogłoby spowodować powstanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Złożony przez niego wniosek został uzasadniony w sposób bardzo lakoniczny – wskazał jedynie na toczące się postępowanie egzekucyjne oraz zawyżone w jego ocenie wyliczenie kosztów wykonania zastępczego. Do skargi nie załączono żadnych dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonywający wskazywałyby, że wykonanie postanowienia mogłoby się wiązać ze stratami dla skarżącego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i zmianę. Skarżący podkreślił, że nie został poinformowany na jakiej podstawie demontaż drewnianej wiaty, którą sam już częściowo zdemontował, ma go kosztować 50000 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, zasadnie przyjmując, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi konieczność zastosowania wobec skarżącego ochrony tymczasowej.
Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o istnieniu tych niebezpieczeństw. Stawiane twierdzenia należy uzasadnić stosownymi okolicznościami, a tego we wniosku skarżącego zawartym w skardze bez wątpienia zabrakło. Biorąc pod uwagę, że zaskarżone postanowienie opiewa na kwotę 10000 zł, okoliczności takie nie wynikają również z oświadczeń złożonych przez skarżącego na potrzeby wniesionego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
To strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji (postanowienia), o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia Pomorskiego WINB. Ograniczył się do twierdzeń o ewentualnej konieczności zbycia mieszkania, na cele związane z wykonaniem postanowienia organu. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego w tym zakresie jest jednak stanem czysto hipotetycznym, niemającym odniesienia w rzeczywistej sytuacji, w której znajduje się skarżący. Podnieść bowiem należy, że jakkolwiek konieczność sprzedaży domu czy mieszkania faktycznie może być okolicznością przemawiającą za wstrzymaniem wykonania aktu administracyjnego, to jednak w rozpoznawanej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, że na obecnym etapie postępowania działanie tego rodzaju, zmierzające właśnie do podjęcia kroków mających na celu zbycie posiadanej przez niego nieruchomości, jest od niego wymagane, czy konieczne.
Tymczasem Sąd podejmujący rozstrzygnięcie w kwestii udzielenia ochrony tymczasowej musi mieć możliwość dokonania analizy oraz oceny materiału, pozwalającego na zajęcie stanowiska co do zaistnienia ustawowych przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji/postanowienia. Brak wskazania konkretnych działań, które skarżący zmuszony jest podjąć oraz podjęcia których się od niego oczekuje w celu zaspokojenia ciążącego na nim zobowiązania, bezspornie oznacza nieuprawdopodobnienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zauważyć należy nadto, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji trafnie wskazano, że walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności sprawy i zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.