Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2507/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy uzupełniania postanowienia, odmówił D.W. i M.W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy D. i M.W. podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2.781 zł miesięcznie. Są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2488 m² w N. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania, ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień wnioskodawcy wyjaśnili, że mieszkają w mieszkaniu numer [...] o pow. 57 m², w budynku nr [...] położonym w N. Pobierane świadczenia emerytalne są na poziomie minimum socjalnego i wydatki na prowadzenie licznych spraw sądowych są "nie do wytrzymania". Mieszkanie nie posiada wody, ani ogrzewania. Nie posiadają kont bankowych. Zaś dzieci nie mieszkają wraz z nimi, a jedynie są zameldowane pod tym adresem. Wskazali także, że ani córka ani syn nie prowadzą działalności gospodarczej, jednakże zaznaczyli, że M.W. być może taką działalność założyła, ale nie przenosi ona jeszcze dochodów. Dalej wnioskodawcy dodali, że na żywność mają mniej niż 900 zł miesięcznie, a z leków kupują tylko te ratujące życie.
Z przedłożonych dokumentów PIT za 2013 r. wynika, że D.W. osiągnęła dochód w wysokości 17.673 zł, a M. W. w wysokości 21.401 zł.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał na przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", a następnie podniósł, że – w jego ocenie – z przedstawionego przez wnioskodawców opisu stanu majątkowego nie wynika, aby ich sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Dalej Sąd wskazał na okoliczności podane przez wnioskodawców, a następnie podniósł, iż pomimo wezwania do nadesłania dodatkowych wyjaśnień wnioskodawcy nie podali jakie ponoszą wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem mieszkania i rodziny, a jest to informacja istotna, gdyż dopiero porównanie koniecznych wydatków wnioskodawców z dochodami pozwoli na prawidłową ocenę ich możliwości materialnych. Jednakże to co wnioskodawcy ujawnili we wniosku pozwoliło Sądowi na ocenę, że nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Nadto za niewiarygodne Sąd uznał oświadczenie wnioskodawców odnośnie działalności gospodarczej prowadzonej przez dzieci, skoro J.W. prowadzi działalność od 1996 r., a M.W. - od września 2014 r., przy czym obie działalności są nadal prowadzone, co wynika z informacji dostępnej na stronie http://prod.ceidg.gov.pl.
Dalej Sąd dodał, że dostrzega, iż wnioskodawcy zainicjowali wiele postępowań sądowych, jednakże przyznanie prawa pomocy nie jest uzależnione od ilości toczących się przed sądem spraw, lecz wyłącznie od sytuacji finansowej strony.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a., odmówił wnioskodawcom przyznania prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli wnioskodawcy domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. Należy również wskazać, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona dodatkowo jest zobowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd pierwszej instancji, że wnioskodawcy nie wykazali, by nie byli w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazując bowiem na uzyskiwane stałe comiesięczne dochody rodziny w wysokości 2.781 zł wnioskodawcy nie wykazali wysokości niezbędnych, a ponoszonych wydatków na utrzymanie rodziny i mieszkania. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji wezwał wnioskodawców do udzielenia informacji wskazujących m. in. na stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny i przedstawienia dokumentów z których wydatki te będą wynikać, do wskazania i udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, w którym wnioskodawcy aktualnie mieszkają, jednakże informacji tych nie udzielono, nie przedstawiono także żadnych dokumentów (np. rachunków), z których wynikałyby koszty utrzymania mieszkania czy rodziny. W tej sytuacji, skoro brak jest informacji o ponoszonych przez wnioskodawców niezbędnych kosztach utrzymania oraz ponoszonych wydatkach, nie jest możliwe przyjęcie, by w sprawie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z pewnością o zaistnieniu tej przesłanki nie świadczy także sama ilość spraw sądowych inicjowanych i prowadzonych przez wnioskodawców, ale okoliczność ta musi być badana w kontekście możliwości finansowych strony.
Również zażalenie nie wskazuje na żadne konkretne okoliczności dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawców, które podważałyby ocenę Sądu pierwszej instancji zawartą w zakwestionowanym postanowieniu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.