Postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r., II OZ 548/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1126/11 oddalające wniosek B. M. o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie Małgorzaty Miron, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Ewy Machlejd

Sprawa

w sprawie ze skargi B. M., W. T. i W. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Andrzej Gliniecki przewodniczący

Uzasadnienie

W dniu 22 marca 2012 r. do protokołu rozprawy pełnomocnik skarżącej B. M. – T. G. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie sędziów WSA w Warszawie - Małgorzaty Miron, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Ewy Machlejd. Strona podała, że w/w Sędziowie utracili zdolność do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1126/11 na podstawie art. 22 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że zgodnie z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Z treści oświadczeń złożonych sędziów Małgorzaty Miron, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Ewy Machlejd wynika, że brak jest podstaw do ich wyłączenia z przyczyn wyżej określonych i nie pozostają oni ze stronami postępowania sądowoadministracyjnego w takim stosunku, który uzasadniałby ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a.

Sąd podkreślił, że z wniosku o wyłączenie sędziego wynika, iż skarżąca swoje żądanie wiąże z utratą zdolności do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez rozpoznających sprawę Sędziów. Tak ogólnie sformułowane zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności. Nie można bowiem żądać wyłączenia sędziego wyłącznie w oparciu o przeświadczenie, że sędzia jest nieobiektywny. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku.

Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącą zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziów Małgorzaty Miron, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Ewy Machlejd i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia.

B. M. pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2012 r. W zażaleniu skrząca podniosła, że nie zostało jej doręczone zaskarżone postanowienie. Następnie skarżąca pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. uzupełniła przedmiotowe zażalenie podnosząc, że wniosek o wyłączenie sędziów został złożony ustnie do protokołu rozprawy i zakreślił jedynie ogólną przyczynę wyłączenie w/w sędziów. Sąd nie wezwał pełnomocnika skarżącej do złożenia w zakreślonym terminie pisemnego uzasadnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż Sąd nie rozpoznał wniosków skarżącej o sporządzenie uzasadnienia postanowień oddalających wnioski o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości oraz o zawieszenie postępowania. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż nie kwestionuje wywodu podniesionego przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, bowiem jest on w całości trafny, zwłaszcza gdy pełnomocnik w ogóle nie uzasadnił wniosku o wyłączenie Sędziów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art.18 § 1 p.p.s.a - wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art.19 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędzia, którego wniosek w niniejszej sprawie dotyczył, złożyła wymagane oświadczenie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku (k.

53. wskazując, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tego sędziego. Wobec stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55), oraz tego, że skarżąca nie wskazała, ani też nie udowodniła żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jej wniosek, należało uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego zgodnie z wnioskiem strony skarżącej. Po pierwsze podniesione przez stronę argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art.18 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Po drugie podniesione przez stronę okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 p.p.s.a. Sama strona skarżąca podnosi iż, przyczyny oddalanie wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie są trafne.

Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia zaskarżonego postanowienia należy podkreślić, iż postanowienie to zostało doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej z urzędu w dniu 12 kwietnia 2012 r. Należy podkreślić, iż skarżącą reprezentuje zarówno T. G. jak i adwokat A. K., natomiast zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a. w przypadku kilku pełnomocników sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Również zarzut nie wezwania skarżącej do uzasadnienia wniosku o wyłączenie sędziów należy uznać za niezasadny, ponieważ pełnomocnik skarżącej składając wniosek o wyłączenie sędziów do protokołu rozprawy, mógł go uzasadnić, czego nie uczynił. Natomiast pozostałe zarzuty nie odnoszą się do przedmiotu zaskarżanego postanowienia i nie mogą być uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia