Uzasadnienie
Postanowieniem z 1 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2496/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 listopada 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 4 odpisów skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została odebrana przez skarżącego w dniu 6 grudnia 2016 r. po jej dwukrotnym awizowaniu, przy czym pierwsza awizacja przesyłki została dokonana w dniu 21 listopada 2016 r. Z pisma Poczty Polskiej S.A. z 16 lutego 2017 r. wynika, że przesyłka skierowana do skarżącego została wydana adresatowi w placówce pocztowej w dniu 6 grudnia 2016 r., przy czym powyższa przesyłka była po raz pierwszy awizowana w dniu 21 listopada 2016 r. Ponadto z pisma wynika, że zawiadomienia o możliwości odebrania awizowanej przesyłki pozostawione były w skrzynce oddawczej adresata. Skarżący braki formalne skargi uzupełnił w dniu 13 grudnia 2016 r.
Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymagań jest – stosownie do art. 47 § 1 wymienionej ustawy – dołączenie do skargi jej odpisów dla doręczenia ich stronom. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd skargę odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto stosownie do treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a pismem takim jest między innymi skarga.
W świetle art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś art. 220 § 3 powołanej ustawy stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Jednocześnie Sąd powołał brzmienie art. 73 p.p.s.a. wywodząc, że z treści art. § 1 i § 4 tego przepisu wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe.
W niniejszej sprawie przesyłka z dnia 16 listopada 2016 r. została awizowana po raz pierwszy 21 listopada 2016 r. i powtórnie w dniu 29 listopada 2016 r. Skarżący odebrał przesyłkę w urzędzie pocztowym 6 grudnia 2016 r. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki.
W związku z tym, że pierwsze awizo zostało dokonane 21 listopada 2016 r., bieg czternastodniowego terminu upływał 5 grudnia 2016 r. W tym dniu, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło więc doręczenie pisma adresatowi i wobec tego zaczął biec 7 dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi wynikający z zarządzenia przewodniczącego wydziału. Termin uzupełnienia ww. braków formalnych skargi liczony od 5 grudnia 2016 r. upływał zatem dnia 12 grudnia 2016 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości rozpoznania skargi w sytuacji, gdy strona uchybiła terminowi do dokonania czynności. Art. 85 p.p.s.a stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Nadesłanie odpisów skargi i uiszczenie wpisu sądowego w dniu 13 grudnia 2016 r., a zatem po terminie, skutkuje odrzuceniem wniesionej do sądu administracyjnego skargi.
Wskazując na powyższe, Sąd skargę odrzucił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. D. Postanowieniu temu zarzucił błędne ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie terminu pierwszej awizacji przesyłki poleconej nr [...] zawierającej wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przyjęcie, że przesyłka ta była po raz pierwszy awizowana w dniu 21 listopada 2016 r., podczas gdy faktycznie przesyłka ta była po raz pierwszy awizowana w dniu 22 listopada 2016 r., co skutkowało błędnym przyjęciem przez Sąd, że ostateczny, 14 dniowy termin odbioru przesyłki upływał z dniem 5 grudnia 2016 r., a uzupełnienie braków formalnych skargi w dniu 13 grudnia 2016 r. nastąpiło po terminie.
Odpowiedź na zażalenie wniosła I. U., domagając się jego oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.
W oparciu o argumentację przedstawioną w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega podstawy do zakwestionowania prawidłowości doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w trybie art. 73 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zawodowe (§ 2).
W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1(§ 4).
W przedmiotowej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z 30 grudnia 2016 r. wszczął postępowanie reklamacyjne celem ustalenia daty dręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi (wskazania dat awizacji przesyłki oraz miejsca pozostawienia zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki). Pismem z 24 stycznia 2017 r. Poczta Polska S.A. poinformowała, że reklamowana przesyłka została wydana adresatowi w dniu 6 grudnia 2016 r., w załączeniu przesyłając duplikat potwierdzenia odbioru. Zarządzeniem z 13 lutego 2017 r. z uwagi na brak wszystkich żądanych informacji w piśmie reklamacyjnym Poczty Polskiej S.A., zwrócono się do Naczelnika UP Warszawa 97 o udzielenie w terminie 7 dni informacji dotyczącej sposobu doręczenia przedmiotowej przesyłki poprzez podanie dat awizacji przesyłki wydanej adresatowi 6 grudnia 2016 r. oraz miejsca pozostawienia zawiadomienia o możliwości odebrania awizowanej przesyłki.
W odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik UP Warszawa [...] oznajmił, że zawiadomienia o możliwości odebrania awizowanej przesyłki pozostawione były w skrzynce oddawczej adresata. Pierwsze zawiadomienie w dniu 21 listopada 2016 r., powtórne zawiadomienie w dniu 29 listopada 2016 r.
Do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi skarżący załączył wydruk ze strony emonitoring.poczta-polska.pl ("śledzenie przesyłek - tracking"), obrazujący status przedmiotowej przesyłki. Z dokumentu tego wynika, że przedmiotową przesyłkę przygotowano do doręczenia 21 listopada 2016 r. o godz. 19:51, przekazano do doręczenia 21 listopada 2016 r. o godz. 19:51, zaś awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce adresata, łącząc z tym faktem możliwość odebrania przesyłki w placówce Poczta Polska S.A., również 21 listopada 2016 r. o godz. 19:51. Powyższe okoliczności faktyczne, wynikające z przedstawionej dokumentacji, budzą uzasadnione wątpliwości co do określenia momentu, z którym ustawa wiąże skutek w postaci rozpoczęcia biegu czternastodniowego terminu do odbioru awizowanej przesyłki, pozostawionej w placówce pocztowej. Trudno bowiem uznać, aby moment (dzień oraz godzina) przekazania przesyłki do doręczenia adresatowi przez pracownika poczty pokrywał się z momentem awizowania przesyłki, z którym związano możliwość odbioru przedmiotowej przesyłki z placówce pocztowej.
W kontekście informacji zawartej w przedstawionej dokumentacji ("awizo - przesyłka do odbioru w placówce", opatrzonej datą 21 listopada 2016 r., godz. 19:51) niejednoznaczna wydaje się być również dodatkowa informacja zawarta w tej dokumentacji, że przesyłka była możliwa do odbioru w placówce pocztowej w dniu 21 listopada 2016 r., z tym że o godz. 19:59. Wątpliwości budzi nie tylko zbieżność przekazania przesyłki do doręczenia z momentem pozostawienia awiza w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, ale również przyjęta godzina, w której pracownik poczty miał dokonać awizowania przesyłki, która, określana zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, odbiega od przyjętej dla doręczania korespondencji za pośrednictwem pracowników poczty.
Powyższe okoliczności dotyczące sposobu doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi budzą uzasadnione wątpliwości i nie powinny stanowić punktu odniesienia dla oceny daty uzupełnienia w/w braków przez skarżącego. W tej sytuacji Sąd I instancji powinien ponownie ustalić moment pierwszego awizowania przedmiotowej przesyłki, z uwzględnieniem wyjaśnień Poczta Polska S.A. w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.