Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 338/11 odmówił B. D. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie podjęcia postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z przedstawionych przez skarżącą, reprezentowaną przez adwokata, dokumentów wynika, iż prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwiema córkami. Źródłem utrzymania rodziny są dochody osiągane z tytułu renty męża skarżącej w wysokości [...] zł, wynagrodzenia córki w wysokości [...] zł i renty wnioskodawczyni – [...] zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą [...] zł. Wskazano również, że skarżąca posiada kamienicę o powierzchni 200 m2, oszczędności w kwocie [...] zł oraz przedmioty wartościowe wycenione na [...] zł. Oceniając zatem złożony wniosek w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak zauważył Sąd, na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżąca będzie zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi, który wynosi 100 zł, ewentualny zaś wpis od skargi kasacyjnej, również będzie wynosił 100 zł. Tymczasem same posiadane przez skarżącą oszczędności wielokrotnie przekraczają wysokość kosztów sądowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie B. D., reprezentowana przez adwokata, wniosła o zmianę tego postanowienia poprzez zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w całości. Jak podniósł pełnomocnik skarżącej, nie sposób uznać za zasadne stworzenie uzależnienia przyznania stronie skarżącej przyznania prawa pomocy od korzystania przez skarżącą z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Niezależnie bowiem od naturalnej odpłatności świadczonych przez uczestników obrotu gospodarczego usług prawnych, dopuszczalne jest świadczenie tychże usług w formie nieodpłatnej, bądź odpłatnej częściowo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo zbadał przesłanki warunkujące przyznanie B. D. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów. Sąd pierwszej instancji odmawiając skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dał wyraz swojemu stanowisku, powołując się na jej sytuację rodzinną i materialną. Stwierdzić zatem należy, że B. D. nie spełnia warunków uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca posiada wystarczające środki pozwalające zabezpieczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego, które na tym etapie postępowania wynoszą 100 złotych.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu przez pełnomocnika skarżącej, stwierdzić należy, iż podnoszone kwestie zdają się odnosić do postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 marca 2011 r., którym oddalony został wniosek B. D. i od którego następnie wniesiony został sprzeciw. Tymczasem wyjaśnić wypada, że stosownie do art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zd. pierwsze, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ustawa zatem nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.